رباعی شماره 536 از دیوان شمس مولانا

اول که رخم زرد و دلم پرخون بود

هم خرقه و همراه دلم مجنون بود

آن صورت و آن قاعده تا اکنون بود

کاری آمد که آن همه مادون بود

تفسیر رباعی 536 از دیوان شمس مولانا

مولانا در این رباعی به تحول درونی عاشق و بی‌اعتباری احوال گذشته می‌پردازد. او می‌گوید: «در ابتدا که چهره‌ام زرد (از غم) و دلم پرخون (از رنج) بود،» «خرقه‌ی (درویشی) و همنشین دلم، (مرا) مجنون (و دیوانه) می‌دانستند.» سپس به پیدایش حالتی والاتر از احوال پیشین اشاره می‌کند: «آن صورت (ظاهری) و آن رسم و قاعده (عاشقی سابق)، تا اکنون برقرار بود،» «(اما اکنون) کاری (حالتی از عشق) پدید آمد که همه‌ی آن (احوال گذشته) در مقابل آن، پایین‌تر و ناچیز بود.» این رباعی، بیانگر گذر عاشق از مراحل ابتدایی و ظاهری عشق به سوی حالتی عمیق‌تر و والاتر که تمام تجربه‌های پیشین را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.