رباعی شماره 416 از دیوان شمس مولانا

من کوهم و قال من صدای یار است

من نقشم و نقشبندم آن دلدار است

چون قفل که در بانگ درآمد ز کلید

می‌پنداری که گفت من گفتار است

تفسیر رباعی 416 از دیوان شمس مولانا

این رباعی به فنای عاشق در معشوق و سخن گفتن معشوق از زبان عاشق می‌پردازد. مولانا می‌فرماید: «من (عاشق) کوه هستم و سخن من، صدای یار (معشوق) است،» «من نقش هستم و نقاش و نگارگر من، آن دلبر است.» سپس با مثالی، تأثیر معشوق بر گفتار عاشق را توضیح می‌دهد: «مانند قفلی که با (چرخیدن) کلید به صدا درمی‌آید،» «(اگر این را بدانی، دیگر) گمان نمی‌بری که سخن من، (صرفاً) گفتار (خود) من است (بلکه آن از معشوق است).» این رباعی، بیانگر وحدت وجودی عاشق و معشوق تا جایی که سخن و عمل عاشق، جلوه‌ی معشوق می‌شود و او خود را فقط واسطه‌ی بیان حقیقت می‌داند.