مطالب پیشنهادی![]()
هر که بهر تو انتظار کند
بخت و اقبال را شکار کند
بهر باران چو کشت منتظر است
سینه را سبز و لالهزار کند
بهر خورشید کان چو منتظر است
سنگ را لعل آبدار کند
انتظار ادیم بهر سهیل
اندر او صد هزار کار کند
آهنی کهانتظار صیقل کرد
روی را صاف و بیغبار کند
ز انتظار رسول تیغ علی
در غزا خویش ذوالفقار کند
انتظار جنین درون رحم
نطفه را شاه خوشعذار کند
انتظار حبوب زیر زمین
هر یکی دانه را هزار کند
آسیا آب را چو منتظر است
سنگ را چست و بیقرار کند
انتظار قبول وحی خدا
چشم را چشم اعتبار کند
انتظار نثار بحر کرم
سینه را دُرج دُر چو نار کند
شیره را انتظار در دل خم
بهر مغز شهان عقار کند
بی کنارست فضل منتظرش
رانده را لایق کنار کند
تا قیامت تمام هم نشود
شرح آن کهانتظار یار کند
ز انتظارات شمس تبریزی
شمس و ناهید و مه دوار کند
غزل ۹۸۵ مولانا، سرشار از ستایش و تمجید از فضیلت “انتظار” است، بهویژه انتظار معشوق الهی یا پیر کامل. مولانا در این غزل، با آوردن مثالهای متعدد از طبیعت و زندگی، به قدرت تحولبخش انتظار اشاره میکند و نشان میدهد که چگونه انتظار میتواند باعث رشد، تکامل، و رسیدن به کمال شود. او اوج این انتظار را در انتظار “یار” میبیند و در نهایت، به تأثیر شگرف انتظارات “شمس تبریزی” بر عالم اشاره میکند.
مولانا غزل را با بیان نتیجهی انتظار آغاز میکند:
هر که بهر تو انتظار کند بخت و اقبال را شکار کند
«هر کس که برای تو (ای معشوق) انتظار بکشد،» «(در واقع) بخت و اقبال (سعادت و کامیابی) را شکار میکند (و به دست میآورد).» این بیت، تأکید بر برکت و نتیجهبخش بودن انتظار برای معشوق.
مولانا با مثالهای گوناگون، اثر انتظار را توضیح میدهد:
بهر باران چو کشت منتظر است سینه را سبز و لالهزار کند
«مانند کشت (زمین زراعی) که در انتظار باران است،» «(انتظار معشوق نیز) سینه (قلب) را سبز و لالهزار میکند (و باعث رویش معنوی میشود).» این بیت، تشبیه انتظار به انتظار باران توسط زمین و نتیجهی آن در آبادانی قلب.
بهر خورشید کان چو منتظر است سنگ را لعل آبدار کند
«مانند معدن (کان) که در انتظار (نور) خورشید است،» «(انتظار) سنگ را تبدیل به لعل آبدار (گوهر قیمتی و درخشان) میکند (و به کمال میرساند).» این بیت، بیانگر قدرت تحولبخش انتظار در رسیدن به کمال درونی.
انتظار ادیم بهر سهیل اندر او صد هزار کار کند
«انتظار پوست (ادیم) برای (ستارهی) سهیل،» «در آن (پوست) صدها هزار کار (تغییر و دگرگونی) ایجاد میکند (تا برای دباغی و چرم شدن آماده شود).» این بیت، اشاره به تأثیر ستارهی سهیل در دباغی و آمادهسازی پوست، که نمادی از تأثیر انتظار در آمادهسازی وجود است.
آهنی کهانتظار صیقل کرد روی را صاف و بیغبار کند
«آهنی که انتظار صیقلکننده را کشید،» «(در نهایت) روی خود را صاف و بدون غبار (براق و صیقلی) میکند.» این بیت، بیانگر نقش انتظار و صبر در پالایش و شفافیت روح.
ز انتظار رسول تیغ علی در غزا خویش ذوالفقار کند
«از (لحظهی) انتظار رسول (پیامبر اکرم) برای تیغ علی (شمشیر امام علی)،» «(همان شمشیر) در جنگ (غزا) خود (به صورت) ذوالفقار (شمشیر معروف امام علی) شد (قدرت و هویت بینظیر یافت).» این بیت، اشاره به مقام و قدرت شمشیر امام علی (ذوالفقار) که از انتظار برای خدمت به رسول و حق حاصل شد.
انتظار جنین درون رحم نطفه را شاه خوشعذار کند
«انتظار جنین در درون رحم مادر،» «نطفه (نطفهی اولیه) را تبدیل به پادشاهی خوشرو (شاه خوشعذار) میکند (به بهترین شکل رشد میدهد).» این بیت، بیانگر نقش انتظار در فرایند رشد و کمال از آغاز تا نهایت.
انتظار حبوب زیر زمین هر یکی دانه را هزار کند
«انتظار دانهها (حبوب) در زیر زمین،» «هر یک دانه را تبدیل به هزار دانه میکند (و باعث تکثیر و برکت میشود).» این بیت، نمادی از برکت و ثمرهی انتظار در رشد معنوی.
آسیا آب را چو منتظر است سنگ را چست و بیقرار کند
«آسیا (سنگ آسیاب) هنگامی که در انتظار آب است،» «(در نهایت) سنگ را چست (فعال) و بیقرار (در حال چرخش) میکند (و به کار میاندازد).» این بیت، بیانگر نقش انتظار در ایجاد حرکت و پویایی درونی.
مولانا به انتظار وحی و فضل الهی اشاره میکند:
انتظار قبول وحی خدا چشم را چشم اعتبار کند
«انتظار پذیرش وحی خدا،» «چشم (دل) را (دارای) چشم اعتبار (بصیرت و درک واقعی) میکند.» این بیت، تأکید بر اهمیت انتظار برای دریافت کلام و راهنمایی الهی در رسیدن به بصیرت.
انتظار نثار بحر کرم سینه را دُرج دُر چو نار کند
«انتظار بارش (نثار) از دریای کرم (الهی)،» «سینه (دل) را همچون صندوقی از دُر (مروارید) و آتش (شور و روشنایی) میکند (و پر از جواهرات معنوی میسازد).» این بیت، بیانگر نتیجهی انتظار برای دریافت فیض الهی که دل را سرشار از گوهرهای معنوی و شور میکند.
شیره را انتظار در دل خم بهر مغز شهان عقار کند
«انتظار شیره (انگور) در دل خم (بشکه)،» «آن را برای مغز پادشاهان (انسانهای والا) تبدیل به شراب کهنه (عقار) میکند.» این بیت، بیانگر تأثیر زمان و انتظار در تبدیل خام به پخته و ارزشمند کردن آن.
بی کنارست فضل منتظرش رانده را لایق کنار کند
«فضل (کرم و احسان) کسی که منتظر اوست، بیحد و حصر است،» «(او) حتی راندهشده را نیز لایق همنشینی (کنار) خود میکند.» این بیت، تأکید بر لطف بیکران خداوند یا معشوق که حتی مطرودین را نیز به سوی خود جذب میکند.
مولانا به بیانتهایی شرح انتظار و نقش شمس تبریزی اشاره میکند:
تا قیامت تمام هم نشود شرح آن کهانتظار یار کند
«تا روز قیامت نیز شرح حال کسی که انتظار یار (معشوق) را میکشد، تمام نخواهد شد (زیرا انتظار حالتی دائم و عمیق است).» این بیت، تأکید بر عمق و بیانتهایی تجربه انتظار عاشقانه.
ز انتظارات شمس تبریزی شمس و ناهید و مه دوار کند
«از انتظارات (تأثیر و جلوههای حضور) شمس تبریزی،» «خورشید (شمس)، زهره (ناهید)، و ماه (مه) نیز در حال چرخش و حرکت (دوار) هستند (و از او تأثیر میپذیرند).» این بیت، پایان غزل با تأکید بر قدرت بینظیر شمس تبریزی که حتی اجرام فلکی نیز از او متأثر میشوند.
غزل ۹۸۵ مولانا، سرودهای پرشور در ستایش “انتظار” است، انتظاری که در اینجا نه انفعال، بلکه حالتی پویا و فعال برای رسیدن به کمال محسوب میشود. مولانا با آغاز غزل به این نکته که “هر که بهر تو انتظار کند، بخت و اقبال را شکار کند”، بلافاصله به جنبهی مثمر ثمر بودن این انتظار اشاره میکند. او با مثالهای متعدد از جهان طبیعت – از “کشت منتظر باران” که “سینه را سبز و لالهزار” میکند، تا “کان منتظر خورشید” که “سنگ را لعل آبدار” میسازد، و “آهن منتظر صیقل” که “روی را صاف و بیغبار” میگرداند – قدرت تحولبخش انتظار را به تصویر میکشد.
مولانا این مفهوم را به سطوح عمیقتر وجودی میکشاند؛ از “انتظار جنین” که “نطفه را شاه خوشعذار” میکند، تا “انتظار قبول وحی خدا” که “چشم را چشم اعتبار” میسازد. او انتظار برای “نثار بحر کرم” را موجب پر شدن “سینه” از “دُر” و “نار” میداند و لطف بیکران منتَظَر را آنچنان وسیع میبیند که “رانده را لایق کنار” میکند. مولانا در اوج غزل، بیان میکند که “تا قیامت تمام هم نشود شرح آن که انتظار یار کند”، که اشاره به عظمت و بیانتهایی تجربهی انتظار عاشقانه است. در نهایت، مولانا با ذکر “شمس تبریزی”، اوج و کمال این انتظار و تأثیر آن را بر جهان هستی نمایان میسازد، آنجا که میفرماید “ز انتظارات شمس تبریزی، شمس و ناهید و مه دوار کند”. این غزل پیامی عمیق از نقش کلیدی انتظار و پایداری در مسیر سلوک، قدرت تحولآفرین آن، و جایگاه بیبدیل شمس تبریزی در این فرایند را در خود جای داده است.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر