مطالب پیشنهادی![]()
نماز شام چو خورشید در غروب آید
ببندد این ره حس راه غیب بگشاید
به پیش درکند ارواح را فرشته خواب
به شیوه گله بانی که گله را پاید
به لامکان به سوی مرغزار روحانی
چه شهرها و چه روضاتشان که بنماید
هزار صورت و شخص عجب ببیند روح
چو خواب نقش جهان را از او فروساید
هماره گویی جان خود مقیم آن جا بود
نه یاد این کند و نی ملالش افزاید
ز بار و رخت که این جا بر آن همیلرزید
دلش چنان برهد که غمیش نگزاید
غزل ۹۴۳ مولانا، تصویری دلنشین از عالم رؤیا و تجربه سفر روحانی روح در هنگام خواب است. مولانا در این غزل، با تشبیه زمان غروب خورشید و نماز شام به لحظهای برای گشوده شدن راه غیب، به این حقیقت اشاره میکند که خواب، فرصتی برای رهایی روح از قید جسم و پرواز به سوی عالم معنا است. او شگفتیها و زیباییهای عالم غیب را که روح در خواب تجربه میکند، توصیف کرده و آرامش و رهایی حاصل از این سفر روحانی را برجسته میسازد.
مولانا غزل را با پیوند میان زمان غروب و گشوده شدن عالم معنا آغاز میکند:
نماز شام چو خورشید در غروب آید ببندد این ره حس راه غیب بگشاید
«هنگامی که (وقت) نماز شام فرا میرسد و خورشید در غروب (پنهان شدن) خود میآید،» «(در این هنگام) راه حواس (ظاهری) بسته میشود و راه عالم غیب (و معانی باطنی) گشوده میگردد.» این بیت، بیانگر تمثیلی از خواب؛ همانطور که با غروب آفتاب دید ظاهری کم میشود و نماز مغرب فرصتی برای توجه به باطن است، با خواب نیز حواس ظاهری از کار میافتد و راه برای تجربههای روحانی باز میشود.
به پیش درکند ارواح را فرشته خواب به شیوه گله بانی که گله را پاید
«فرشتهی خواب (که مسئول خواباندن انسانهاست)، ارواح را به جلو میراند (و به سوی عالم غیب میبرد)،» «به شیوهی چوپانی که گلهی خود را هدایت میکند و از آن مراقبت مینماید.» این بیت، بیانگر نقش الهی خواب؛ خواب نوعی قبض روح موقت است که روح را برای سفر معنوی آماده میکند.
مولانا به مقاصد سفر روح در عالم غیب اشاره میکند:
به لامکان به سوی مرغزار روحانی چه شهرها و چه روضاتشان که بنماید
«(روح) به سوی مرغزارهای روحانی (عالم معنا و بهشتهای معنوی)، در عالم بیمکان (لامکان) حرکت میکند،» «چه شهرها (عظیم) و چه باغهای زیبا (روضات) از آنها (عالم غیب) را به او نشان میدهد!» این بیت، توصیفی از گستردگی و زیبایی عالم غیب که روح در خواب یا مکاشفه آن را مشاهده میکند.
هزار صورت و شخص عجب ببیند روح چو خواب نقش جهان را از او فروساید
«روح هزاران صورت و شکل شگفتانگیز (عجب) را میبیند،» «هنگامی که خواب، نقش (و تصوّر) جهان (مادی) را از او (از روح) میزداید و پاک میکند (و مانع دیدن آن میشود).» این بیت، بیانگر آزادی روح از قید تصاویر مادی و قابلیت آن برای دیدن حقایق غیبی در حالت خواب.
مولانا به تعلق ابدی روح به عالم معنا اشاره میکند:
هماره گویی جان خود مقیم آن جا بود نه یاد این کند و نی ملالش افزاید
«همواره گویی که جان (روح انسان) خود مقیم و ساکن دائمی آنجا (عالم غیب) بوده است (و به آن تعلق دارد)،» «(و به همین دلیل) نه این دنیا (یاد این) را به یاد میآورد و نه ملال و اندوهش از آن (عالم غیب) افزوده میشود (بلکه همواره در آن شاد است).» این بیت، تأکید بر ریشهی روحانی انسان؛ روح در اصل متعلق به عالم معناست و در آنجا احساس آرامش و آشنایی میکند.
ز بار و رخت که این جا بر آن همیلرزید دلش چنان برهد که غمیش نگزاید
«از بار و اثاثیهی (مشکلات و تعلقات) این دنیا که (جان) در اینجا (در دنیا) بر آنها میلرزید (و نگران بود)،» «دلش چنان رها میشود که (دیگر) غم و اندوهی او را نمیگزد (و آزار نمیدهد).» این بیت، بیانگر آرامش و رهایی مطلق روح در عالم غیب؛ در آنجا هیچ غم و نگرانی دنیوی وجود ندارد.
غزل ۹۴۳ مولانا، تصویری عرفانی و شاعرانه از تجربهی خواب و سفر روح به عالم غیب است. مولانا خواب را فرصتی مقدس میبیند که در آن، حواس ظاهری از کار افتاده و راه برای ادراک حقایق پنهان و معانی باطنی گشوده میشود. او نقش فرشتهی خواب را به مثابه یک چوپان برای هدایت ارواح به سوی مرغزارهای روحانی لامکان ترسیم میکند و زیباییها و شگفتیهای عالم غیب را که روح در این سفر مشاهده میکند، به تصویر میکشد. غزل با تأکید بر ریشهی الهی روح و تعلق ابدی آن به عالم معنا، به آرامش و رهایی مطلقی اشاره میکند که روح از بار سنگین تعلقات دنیوی در این سفر روحانی تجربه میکند. این غزل دعوتی به تفکر دربارهی ماهیت خواب و قدردانی از آن به عنوان فرصتی برای تجدید روح و اتصال با عالم معنا است.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر