مطالب پیشنهادی![]()
خنک آن کس که چو ما شد، همه تسلیم و رضا شد
گرو عشق و جنون شد، گُهرِ بحر صفا شد
مه و خورشید نظر شد که از او خاک چو زر شد
به کرم بحر گهر شد، به روش باد صبا شد
چو شه عشق کشیدش، ز همه خلق بریدش
نظر عشق گزیدش، همه حاجات روا شد
به سفر چون مه گردون به شب چارده پر شد
به نظرهای الهی به یکی لحظه کجا شد؟
دل تو کرد چرایی به برون ز آخُر قالب
وگر آن نیست به هر شب، به چراگاه چرا شد؟
خنک آن گه که کند حق گنهت طاعت مطلق
خنک آن دم که جنایات عنایات خدا شد
سفرِ مشکل و دورش بشد و ماند حضورش
ز درون قوّت نورش مدد نور سما شد
غزل ۷۶۰ مولانا، غزلی پر از مفاهیم عرفانی دربارهی سعادت تسلیم و رضا در برابر عشق الهی است. مولانا در این غزل، به تأثیر عشق بر وجود انسان، قدرت دگرگونکنندهی آن، و لطف الهی در تبدیل گناه به طاعت اشاره میکند. او با بیانی شورانگیز، به مقام والای عاشقان حقیقی و حضور دائمی حق میپردازد.
مولانا غزل را با ستایش کسی آغاز میکند که راه عشق و تسلیم را برگزیده است:
خنک آن کس که چو ما شد، همه تسلیم و رضا شد گرو عشق و جنون شد، گُهرِ بحر صفا شد
«خوشا به حال آن کس که مانند ما (عاشقان حقیقی) شد، و تماماً تسلیم و راضی (به قضای الهی) گشت،» «او گروگان (اسیر) عشق و جنون شد، و گوهر دریای پاکی (صفا) گردید.» این بیت، بیان سعادت حقیقی در تسلیم کامل به عشق الهی؛ چنین کسی به مقام فنا در عشق میرسد و به گوهر پاکی و صفا تبدیل میشود.
مولانا به تأثیر عشق بر هستی و تبدیل آن به کمال اشاره میکند:
مه و خورشید نظر شد که از او خاک چو زر شد به کرم بحر گهر شد، به روش باد صبا شد
«ماه و خورشید (نمادهای نور و عظمت) به او (عاشق فانی در عشق) نظر کردند، که از (تأثیر وجود) او خاک مانند طلا (زر) شد،» «به کرم (بخشش) او، (وجودش) دریای گوهر شد، و به روش (حرکت) او، (وجودش) مانند باد صبا (لطیف و روحبخش) گشت.» این بیت، نشاندهنده قدرت دگرگونکنندهی عشق؛ عاشق چنان متحول میشود که وجودش منبع نور و ارزش (زر)، بخشش (بحر گهر)، و لطافت (باد صبا) میگردد.
مولانا به انتخاب عاشق توسط عشق و برآورده شدن حاجات او اشاره میکند:
چو شه عشق کشیدش، ز همه خلق بریدش نظر عشق گزیدش، همه حاجات روا شد
«چون پادشاه عشق او را به سوی خود کشید، او را از تمام خلق (تعلقات دنیوی) برید،» «نظر عشق او را برگزید، و تمام حاجاتش برآورده شد.» این بیت، بیان این که عشق حقیقی، عاشق را از تمام تعلقات دنیوی جدا میکند و به دلیل انتخاب الهی، تمام آرزوهای او برآورده میشود.
مولانا به ماهیت وجودی معشوق و حضور او در همه جا میپردازد:
به سفر چون مه گردون به شب چارده پر شد به نظرهای الهی به یکی لحظه کجا شد؟
«(عاشق) در سفر (معنوی) مانند ماه کامل شب چهارده (که در اوج کمال و نورانیت است) پر شد (به کمال رسید)،» «(اما) با نظرهای الهی (تجلیات حق)، در یک لحظه (در مقام فنا) کجا شد (و در وجود حق محو گشت)؟» این بیت، اشاره به اوج کمال عاشق در سفر معنوی و سپس فنای او در تجلیات الهی که موجب محو شدن او در وجود حق میشود.
دل تو کرد چرایی به برون ز آخُر قالب وگر آن نیست به هر شب، به چراگاه چرا شد؟
«دل تو (ای انسان) چرا از آخور قالب (جسم مادی) بیرون رفت (و به عالم معنا پرداخت)؟» «وگرنه (اگر اینگونه نیست)، چرا هر شب (در خواب یا مکاشفه)، به چراگاه (عالم ارواح و معانی) میرود؟» این بیت، سؤالی خطاب به انسان برای بیداری؛ چرا دل به دنبال عالم معنا میرود، اگر تنها به جسم تعلق دارد؟ این نشاندهنده گرایش فطری دل به ماوراء است.
مولانا به لطف بیکران الهی در تبدیل گناه به طاعت اشاره میکند:
خنک آن گه که کند حق گنهت طاعت مطلق خنک آن دم که جنایات عنایات خدا شد
«خوشا به حال آن زمانی که حق (خداوند)، گناه تو را به طاعت مطلق (کامل) تبدیل کند،» «خوشا به حال آن دمی که جنایات (خطاها و گناهان) تو، به عنایات (لطف و بخشش) خدا تبدیل شود.» این بیت، بیان اوج لطف و رحمت الهی؛ خداوند چنان قدرتی دارد که گناهان بنده را به طاعت و جنایات او را به لطف و عنایت خود تبدیل میکند. این اشاره به مقام توبه و غفران الهی است.
مولانا به حضور دائمی معشوق و نورانیت باطن عاشق اشاره میکند:
سفرِ مشکل و دورش بشد و ماند حضورش ز درون قوّت نورش مدد نور سما شد
«سفر دشوار و دور (وصال معشوق) به پایان رسید و حضور (معشوق در دل عاشق) ماندگار شد،» «از درون (باطن) قدرت نور او (عاشق)، نور آسمان (سما) مدد گرفت (و نورانی شد).» این بیت، نشاندهنده پایان سفر معنوی و حضور دائمی معشوق در دل عاشق؛ نور باطن عاشق چنان قوی میشود که حتی نور آسمان نیز از آن مدد میگیرد.
این غزل با بیانی شورانگیز و عمیق، به مقام والای عاشقان حقیقی و قدرت بیکران عشق الهی میپردازد. مولانا در این ابیات، بر اهمیت تسلیم و رضا، فنا در معشوق، و لطف بینهایت خداوند در مسیر سلوک تأکید دارد.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر