مطالب پیشنهادی![]()
نک ماه رجب آمد تا ماه عجب بیند
وز سوختگان ره گرمی و طلب بیند
گر سجده کنان آید در امن و امان آید
ور بیادبی آرد سیلی و ادب بیند
حکمی که کند یزدان راضی بود و شادان
ور سر کشد از سلطان در حلق کنب بیند
گر درخور عشق آید خرم چو دمشق آید
ور دل ندهد دل را ویران چو حلب بیند
گوید چه سبب باشد آن خرم و این ویران
جان خضری باید تا جان سبب بیند
آمد شعبان عمدا از بهر برات ما
تا روزی و بیروزی از بخشش رب بیند
ماه رمضان آمد آن بند دهان آمد
زد بر دهن بسته تا لذت لب بیند
آمد قدح روزه بشکست قدحها را
تا منکر این عشرت بیباده طرب بیند
سغراق معانی را بر معده خالی زن
معشوقه خلوت را هم چشم عزب بیند
با غره دولت گو هم بگذرد این نوبت
چون بگذرد این نوبت هم نوبت تب بیند
نوبت بگذار و رو نوبت زن احمد شو
تا برف وجود تو خورشید عرب بیند
خامش کن و کمتر گو بسیار کسی گوید
کو جاه و هوا جوید تا نام و لقب بیند
غزل ۶۳۴ مولانا، غزلی پر از پند و اندرزهای عرفانی و تأکید بر اهمیت ماههای رجب، شعبان و رمضان است. مولانا در این غزل، بر لزوم تسلیم در برابر امر الهی، تأثیر عشق بر آبادانی یا ویرانی دل، برکت روزه و سکوت، و فنای در حق اشاره میکند. او همچنین، به نتیجهی نهایی اطاعت و تمرکز بر معانی باطنی میپردازد.
مولانا غزل را با آمدن ماه رجب و پیامهای آن آغاز میکند:
نک ماه رجب آمد تا ماه عجب بیند وز سوختگان ره گرمی و طلب بیند
“هان، ماه رجب (که ماه پرفضیلتی است) آمد تا (انسان) ماه (حوادث و عجایب) عجیبی را مشاهده کند.” “و از (احوال) سوختگان راه (عاشقان و سالکان)، گرمی و طلب (اشتیاق و جدیت در راه حق) را ببیند.” این بیت به فرصتهای معنوی ماه رجب برای تأمل در عجایب خلقت و مشاهدهی شور و شوق اهل سلوک اشاره دارد.
گر سجده کنان آید در امن و امان آید ور بیادبی آرد سیلی و ادب بیند
“(انسان) اگر با سجده و خضوع بیاید، در امنیت و آسایش قرار میگیرد.” “و اگر بیادبی (در برابر حق) از خود نشان دهد، سیلی (سختی) میخورد و ادب (موعظه و تأدیب) میبیند.” این بیت به نتیجهی اطاعت و تواضع در برابر خداوند که امنیت و آرامش است، و پیامد بیادبی و تکبر که سختی و تأدیب الهی است، اشاره دارد.
حکمی که کند یزدان راضی بود و شادان ور سر کشد از سلطان در حلق کنب بیند
“(انسان) باید از حکمی که یزدان (خداوند) صادر میکند، راضی و شاد باشد.” “و اگر از فرمان سلطان (خداوند) سرکشی کند، در حلق خود بند و طناب (کنب) میبیند (و گرفتار میشود).” این بیت به لزوم تسلیم کامل در برابر قضا و قدر الهی و پیامد ناگوار سرپیچی از فرمان او تأکید دارد.
مولانا به تأثیر عشق بر دل و لزوم بصیرت اشاره میکند:
گر درخور عشق آید خرم چو دمشق آید ور دل ندهد دل را ویران چو حلب بیند
“(انسان) اگر در خور و شایستهی عشق (الهی) باشد، (دلش) مانند دمشق (که شهری آباد و پرطراوت بود) شاد و خرم میشود.” “و اگر (دل) خود را به دل (معشوق) نسپارد (و به عشق تن ندهد)، آن را مانند حلب (شهری که گاهی ویران میشد) ویران میبیند.” این بیت به قدرت عشق در آبادانی و حیاتبخشی دل، و پیامد عدم پذیرش عشق که ویرانی و خسران است، اشاره دارد.
گوید چه سبب باشد آن خرم و این ویران جان خضری باید تا جان سبب بیند
“(انسان نادان) میگوید چه سببی دارد که آن (دل) شاد و خرم است و این (دل) ویران؟” “روحی مانند خضر (ع، که معلم اسرار و حقایق بود) لازم است تا (علت حقیقی و) سبب اصلی را ببیند و درک کند.” این بیت به لزوم بصیرت و معرفت عمیق برای درک اسرار الهی و تفاوت سرنوشت انسانها، که تنها با “جان خضری” (روح آگاه به باطن) ممکن است، اشاره دارد.
مولانا به برکات ماههای شعبان و رمضان اشاره میکند:
آمد شعبان عمدا از بهر برات ما تا روزی و بیروزی از بخشش رب بیند
“ماه شعبان عمداً و به قصد (برای فیضدهی و اعطای) برات (نامهی رهایی از آتش، یا تقدیر رزق) ما آمد،” “تا (انسان) رزق و بیروزی (تقدیرات الهی در مورد رزق و روزی) را از بخشش پروردگار ببیند.” این بیت به فرصتهای ماه شعبان برای کسب رزق معنوی و تقدیرات الهی اشاره دارد.
ماه رمضان آمد آن بند دهان آمد زد بر دهن بسته تا لذت لب بیند
“ماه رمضان آمد؛ آن (ماهی که) دهانها را میبندد، آمد.” “(این ماه) بر دهان بسته (انسان روزهدار) زد، تا (انسان) لذت (حقیقی و معنوی) لب (یعنی سخن گفتن از حق و ذکر او، یا درک طعم حقیقی) را ببیند.” این بیت به برکت روزه و سکوت در ماه رمضان که به درک لذتهای عمیقتر معنوی منجر میشود، اشاره دارد.
آمد قدح روزه بشکست قدحها را تا منکر این عشرت بیباده طرب بیند
“(شراب) قدح روزه (لذت روزهداری) آمد و تمام قدحهای (شراب مادی) را شکست.” “تا منکر این عشرت (شادمانی حقیقی) بدون باده (شراب مادی)، طرب و شادی (حقیقی) را ببیند.” این بیت به برتری لذتهای معنوی روزه بر لذتهای مادی و شادمانی واقعی که از طریق بندگی حاصل میشود، اشاره دارد.
مولانا به اهمیت معانی باطنی و خلوت با معشوق اشاره میکند:
سغراق معانی را بر معده خالی زن معشوقه خلوت را هم چشم عزب بیند
“معانی (حقایق باطنی) را مانند سغراق (شربت مقوی) بر معدهی خالی (روح تشنه و آماده) بنوش.” “(آنگاه) معشوق خلوتنشین (معشوق باطنی) را نیز چشم دل تنها (عزب) میبیند (و درک میکند).” این بیت به لزوم آمادگی درونی برای دریافت حقایق باطنی و اینکه تنها در خلوت و با چشم دل میتوان معشوق حقیقی را یافت، اشاره دارد.
مولانا به گذر زمان و ناپایداری ظواهر اشاره میکند:
با غره دولت گو هم بگذرد این نوبت چون بگذرد این نوبت هم نوبت تب بیند
“به دولت ظاهری و مقام (غره دولت) بگو که این دوره و زمانه (نوبت) نیز خواهد گذشت.” “هنگامی که این دوره (دولت) بگذرد، نوبت (دوران) تب (بیماری و فنای ظاهری) را نیز خواهی دید.” این بیت به ناپایداری قدرتهای دنیوی و لزوم توجه به فناپذیری همه چیز اشاره دارد.
مولانا به لزوم ترک ظواهر و پیوستن به حقیقت احمدی اشاره میکند:
نوبت بگذار و رو نوبت زن احمد شو تا برف وجود تو خورشید عرب بیند
“نوبت (دورهی دنیا و تعلقات آن) را رها کن و برو نوبتزن احمد (رسول اکرم، یا حقیقت محمدی) شو (یعنی به حقیقت او بپیوند).” “تا (گرمای) خورشید عرب (حقیقت محمدی) برف وجود تو (تعلقات و کدورتهای مادی) را ذوب کند (و آن را از بین ببرد).” این بیت به لزوم رهایی از تعلقات دنیوی و فنای در حقیقت محمدی برای پاک شدن و رسیدن به نور حقیقت اشاره دارد.
مولانا در پایان غزل، به خاموشی و دوری از جاهطلبی اشاره میکند:
خامش کن و کمتر گو بسیار کسی گوید کو جاه و هوا جوید تا نام و لقب بیند
“خاموش باش و کمتر سخن بگو! زیرا کسی که بسیار سخن میگوید،” “آن کسی است که جاه و مقام و شهرت (هوا) میجوید تا نام و لقب (ظاهری) به دست آورد.” این بیت به لزوم سکوت عارفانه و پرهیز از کثرت کلام، زیرا سخن گفتن زیاد غالباً ناشی از جاهطلبی و خودنمایی است، اشاره دارد.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر