مطالب پیشنهادی![]()
یارانِ سحر خیزان تا صبح که دریابد؟
تا ذرّهصفت ما را که زیر و زبر یابد؟
آن بخت که را باشد کآید به لبِ جویی
تا آب خورد از جو، خود عکسِ قمر یابد؟
یعقوبصفت که بْوَد کز پیرهنِ یوسف
او بویِ پسر جوید خود نورِ بصر یابد
یا تشنه چو اعرابی در چَه فکَند دلوی
در دلوْ نگارینی چون تَنگِ شکر یابد
یا موسیِ آتشجو، کآرد به درختی رو
آید که برَد آتش، صد صبح و سحر یابد
در خانه جَهَد عیسی تا وارهد از دشمن
از خانه سویِ گردون ناگاه گذر یابد
یا همچو سلیمانی بشکافد ماهی را
اندر شکمِ ماهی آن خاتمِ زر یابد
شمشیر به کف عُمَّر، در قصدِ رسول آید
در دامِ خدا افتد وز بخت نظر یابد
یا چون پسرِ ادْهَم رانَد بهسوی آهو
تا صید کند آهو خود صیدِ دگر یابد
یا چون صدفِ تشنه بگشادهدهان آید
تا قطره به خود گیرد در خویش گهر یابد
یا مردِ علفکَش کاو گردد سویِ ویرانها
ناگاه به ویرانی از گنج خبر یابد
ره رو، بهل افسانه، تا محرم و بیگانه
از نورِ اَلَمْ نَشْرَح بیشرحِ تو دریابد
هر کاو سویِ شمسالدّین از صدق نهد گامی
گر پاش فروماند، از عشق دو پر یابد
غزل ۵۹۸ مولانا، غزلی پر از امید، معجزه و سرشار از تمثیلات قرآنی و داستانی است. مولانا در این غزل، بر حضور ناگهانی و غیرمنتظرهی فیض الهی و دگرگونیهای عظیم معنوی تأکید میکند. او با آوردن مثالهای متعدد از اتفاقات خارقالعاده، نشان میدهد که چگونه طلب حقیقی و گام برداشتن در مسیر حق، میتواند منجر به یافتههای غیرمنتظره و شگفتانگیز شود. در نهایت، به مقام شمس تبریزی اشاره میکند.
مولانا غزل را با پرسشهایی دربارهی درک حقایق پنهان و دگرگونیهای درونی آغاز میکند:
یارانِ سحر خیزان تا صبح که دریابد؟تا ذرّهصفت ما را که زیر و زبر یابد؟
“ای یاران سحرخیز (سالکان بیدار)، چه کسی میتواند تا رسیدن صبح (تجلی حقیقت) معشوق را درک کند؟” “چه کسی میتواند ما را، مانند ذرهای (ناچیز و بیاهمیت)، زیر و رو کند (کاملاً دگرگون سازد) و این تغییر را درک کند؟” این بیت به پنهانی و عظمت معشوق و تأثیر دگرگونکنندهی او بر وجود عاشق اشاره دارد.
مولانا با ذکر تمثیلات مختلف، به دریافتهای غیرمنتظره در مسیر سلوک اشاره میکند:
آن بخت که را باشد کآید به لبِ جوییتا آب خورد از جو، خود عکسِ قمر یابد؟
“آن بخت و اقبال از آن کیست که کنار جویی بیاید، “تا از آن آب بنوشد، اما در آب، عکس ماه (قمر) را ببیند؟” این بیت به یافتن حقایق والا و معنوی (مانند جمال معشوق) در دل امور سادهی دنیوی اشاره دارد.
یعقوبصفت که بْوَد کز پیرهنِ یوسفاو بویِ پسر جوید خود نورِ بصر یابد
“چه کسی است که مانند یعقوب (پدر یوسف)، “از پیراهن یوسف (نمادی از اتصال با معشوق)، بوی پسر (حضور معشوق) را بجوید، اما خود نور بینایی (نور بصر) را دوباره بیابد؟” این بیت به بازیافتن بصیرت معنوی و نورانی شدن چشم دل در اثر ارتباط با معشوق اشاره دارد.
یا تشنه چو اعرابی در چَه فکَند دلویدر دلوْ نگارینی چون تَنگِ شکر یابد
“یا مانند اعرابی تشنه، دلوی را در چاه بیندازد، “اما در دلو، نگارینی (محبوبهای زیبا) مانند تنگ شکر (بسیار شیرین و دلنشین) بیابد؟” این بیت به یافتن معشوق در جایی که تنها به دنبال رفع نیازهای ظاهری بودهایم اشاره دارد.
یا موسیِ آتشجو، کآرد به درختی روآید که برَد آتش، صد صبح و سحر یابد
“یا مانند موسی که در طلب آتش بود و به درختی (درخت طور) رو کرد، ” آمد تا آتش (برای گرمای جسم) ببرد، اما صدها صبح و سحر (نور و معرفت الهی، تجلی حق) را بیابد؟” این بیت به یافتن معارف عظیم الهی در پی طلبهای ساده و ظاهری اشاره دارد.
در خانه جَهَد عیسی تا وارهد از دشمناز خانه سویِ گردون ناگاه گذر یابد
“یا مانند عیسی که برای رهایی از دشمنان به خانه پناه برد، “اما از خانه ناگهان به سوی آسمان (گردون) گذر کرد و نجات یافت؟” این بیت به نجات و عروج معنوی در لحظات سختی و تنگنا اشاره دارد.
یا همچو سلیمانی بشکافد ماهی رااندر شکمِ ماهی آن خاتمِ زر یابد
“یا مانند سلیمان که ماهی را شکافت، “و در شکم ماهی، آن انگشتر زرین (خاتم سلیمانی، نماد قدرت و حاکمیت) را بیابد؟” این بیت به یافتن قدرت و تسلط معنوی در دل سختیها و مسائل ظاهری اشاره دارد.
شمشیر به کف عُمَّر، در قصدِ رسول آیددر دامِ خدا افتد وز بخت نظر یابد
“یا مانند عمر (ابن خطاب) که با شمشیر در دست، با قصد (قصد کشتن) رسول (اکرم) آمد، “اما در دام خدا افتاد (هدایت شد) و از بخت (اقبال الهی) بهرهمند شد؟” این بیت به هدایت غیرمنتظرهی دشمنان حق و تبدیل شدن آنها به دوستان و سالکان اشاره دارد.
یا چون پسرِ ادْهَم رانَد بهسوی آهوتا صید کند آهو خود صیدِ دگر یابد
“یا مانند پسر ادهم (ابراهیم ادهم، پادشاهی که زهد پیشه کرد) که به سوی آهویی راند، “تا آهو را صید کند، اما خود صید دیگری (حقیقت معنوی، یا صید عشق الهی) را بیابد؟” این بیت به انجام عمل ظاهری برای هدفی دنیوی، اما یافتن گنجینهی معنوی بزرگتر اشاره دارد.
یا چون صدفِ تشنه بگشادهدهان آیدتا قطره به خود گیرد در خویش گهر یابد
“یا مانند صدف تشنه که دهان خود را باز میکند “تا قطرهای (باران) به خود بگیرد، اما در درون خود گوهری (مروارید) بیابد؟” این بیت به یافتن ارزشهای درونی و گوهرهای معنوی در پی طلب قطرهای از فیض الهی اشاره دارد.
یا مردِ علفکَش کاو گردد سویِ ویرانهاناگاه به ویرانی از گنج خبر یابد
“یا مانند مردی که علف جمع میکند (کسی که به دنبال روزی ساده است) و به سمت ویرانهها میرود، “و ناگهان در آن ویرانی، از گنجی (پنهان) خبردار شود؟” این بیت به یافتن حقایق و برکات معنوی در جاهایی که ظاهراً بیاهمیت یا متروک به نظر میرسند اشاره دارد.
مولانا در پایان به سالکان توصیه میکند و به نقش شمس تبریزی اشاره دارد:
ره رو، بهل افسانه، تا محرم و بیگانهاز نورِ اَلَمْ نَشْرَح بیشرحِ تو دریابد
“ای سالک، افسانهها (سخنان ظاهری و بینتیجه) را رها کن، “تا محرم و بیگانه (همه، فارغ از میزان معرفت ظاهری) “از نور سوره اَلَمْ نَشْرَح (سوره انشراح که مژدهی گشایش سینه و رفع سختیها را میدهد)، بدون نیاز به شرح و تفسیر تو (بدون کلام و استدلال)، به حقایق دست یابد.” این بیت به لزوم رهایی از قیل و قال و درک شهودی حقایق الهی که خودبهخود روشنگر هستند اشاره دارد.
هر کاو سویِ شمسالدّین از صدق نهد گامیگر پاش فروماند، از عشق دو پر یابد
“هر کس که با صدق و راستی، گامی به سوی شمسالدین (تبریزی) بردارد، ” اگر پایش (در راه) بماند و قادر به ادامه نباشد، از عشق (فیض شمسالدین) دو بال خواهد یافت و پرواز خواهد کرد.” این بیت به نقش شمس تبریزی (یا مرشد کامل) در اعطای قدرت و پرواز معنوی به سالکان صادق، حتی در صورت ضعف و ناتوانی ظاهری اشاره دارد.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر