تفسیر ساده غزل شماره ۴۴۸ دیوان شمس مولانا

غزل شماره ۴۴۸ دیوان شمس مولانا با مطلع “امروز روز نوبت دیدار دلبرست / امروز روز طالع خورشید اکبرست” سرشار از شادی و اشتیاق برای دیدار معشوق (که می‌تواند نمادی از حق یا شمس تبریزی باشد) است. مولانا در این غزل می‌گوید امروز زمان دیدار یار فرا رسیده و این روز مانند طلوع بزرگترین خورشید است.

او بیان می‌کند که اگرچه دیروز یار سخت‌گیر بوده، اما امروز سراسر لطف و مهربانی است و به بیچارگان توجه دارد. مولانا معتقد است که هیچ موجودی مانند حور و پری به زیبایی و عظمت معشوق نمی‌رسد. هر کسی که چهرهٔ او را ببیند و بی‌قرار و شیدا نشود، انسان نیست، بلکه مانند سنگ مرمر بی‌احساس است.

به کسانی که شراب لب معشوق (اشاره به کلام و فیض معشوق) را باور ندارند، می‌گوید به چشم من نگاه کنند که مانند ساغر پر از آن باده است. مولانا از گفتگوی روح قدسی با معشوق می‌گوید که روح خود را بندهٔ درگاه او معرفی می‌کند و عشق خود را در همان درگاه می‌بیند.

او از معشوق می‌خواهد که با گوشه چشمی به او نگاه کند، زیرا چشمش پر از اشک و چهره‌اش از شدت عشق زرد شده است. معشوق در پاسخ می‌گوید که همه ذرات جهان عاشق من هستند و این طلب تو در برابر عشق عالم، ناچیز است.

در پایان، مولانا از شمس تبریزی، شاه عشق، می‌خواهد که جلوه کند، زیرا این سخنان آتشین او فراتر از حروف و کلمات است.

به طور خلاصه، این غزل بیانگر:

• شادی و هیجان دیدار معشوق.
• لطف و مهربانی بی‌حد معشوق.
• برتری معشوق بر تمام زیبایی‌های عالم.
• بی‌احساسی کسانی که تحت تأثیر معشوق قرار نمی‌گیرند.
• پر بودن وجود عاشق از عشق معشوق.
• گفتگوی عاشقانه روح با معشوق.
• بیان ارزش والای عشق در برابر تمام هستی.
• اشاره به مقام و جلوهٔ شمس تبریزی.