ابتدا با خلوص نیت و قلبی سرشار از اعتماد نیت کنید.
آنگاه برای گرفتن فال مولانا بر روی عکس زیر کلیک کنید
ای گشته ز شاه عشق شهمات
در خشم مباش و در مکافات
در باغ فنا درآ و بنگر
در جان بقای خویش جنات
چون پیشترک روی تو از خود
بینی ز ورای این سماوات
سلطان حقایق و معانی
وز نور قدیم چتر و رایات
چون گشت عیان مجو کرامت
کز بهر نشان بود کرامات
تا ساحل بحر سیل پیداست
چون غرقه شود کجاست هیهات
ما مات تویم شمس تبریز
صد خدمت و صد سلام از مات
غزل شماره ۳۷۸ از دیوان شمس مولانا با مطلع “ای گشته ز شاه عشق شهمات / در خشم مباش و در مکافات”. این غزل، خطاب به عاشقی است که در بازی عشق، مغلوب و شهمات شده است. مولانا به او توصیه می‌کند که در این حالت نه خشمگین باشد و نه در پی مکافات و انتقام. این مطلع، حالتی از تسلیم و پذیرش در برابر ارادهٔ معشوق در مسیر عشق را بیان می‌کند. غزل در ادامه به فنای در عشق، بقای در حق، و دیدن حقایق فراتر از عالم ظاهر اشاره دارد. ردیف غزل “ات” است که در برخی ابیات به “است” تبدیل می‌شود و بر حقایق و حالات عاشقان تأکید دارد.
غزل با خطاب به عاشق و توصیه‌ای آغاز می‌شود: ای گشته ز شاه عشق شهمات / در خشم مباش و در مکافات. ای کسی که در بازی عشق به دست شاه عشق (معشوق الهی)، مغلوب و شهمات شده‌ای، در این حالت تسلیم و فنا، نه خشمگین باش و نه در پی انتقام و مکافات. پذیرش ارادهٔ معشوق در عشق، اولین گام است.
به دعوت به فنا و بقا اشاره دارد: در باغ فنا درآ و بنگر / در جان بقای خویش جنات. به باغ فنا (مقام فنای فی الله، نیستی در خود و هستی در حق) وارد شو و در آنجا با چشم جان (بصیرت درونی) بنگر و ببین. در جان خویش و در پرتو بقای الهی، بهشت‌ها (جنات) و نعمت‌های بی‌شمار را خواهی دید. فنای در حق، عین بقا و رسیدن به نعمت‌های معنوی است.
به دیدن حقایق فراتر از عالم ظاهر اشاره می‌کند: چون پیشترک روی تو از خود / بینی ز ورای این سماوات. هنگامی که تو اندکی از خود (تعلقات نفسانی و محدودیت‌های مادی) فراتر روی، حقایق و انوار را خواهی دید. آن حقایق از ورای این سماوات (آسمان‌های ظاهری و عالم ماده) بر تو آشکار خواهد شد. رهایی از خود، موجب بصیرت و شهود می‌شود.
به تجلی حقایق الهی اشاره دارد: سلطان حقایق و معانی / وز نور قدیم چتر و رایات. سلطان حقایق و معانی (حق تعالی که منشأ تمام حقایق و معانی است)، با چتر و پرچم‌هایی از نور قدیم و ازلی (نور ذات الهی) تجلی می‌کند. تجلی حق، با انوار و صفات الهی همراه است.
به عدم نیاز به کرامت پس از آشکار شدن حق اشاره دارد: چون گشت عیان مجو کرامت / کز بهر نشان بود کرامات. هنگامی که حقیقت برای تو آشکار و عیان شد، دیگر به دنبال کرامت‌ها و خوارق عادات نباش. چرا که کرامات و نشانه‌های خارق‌العاده، به جهت راهنمایی و نشان دادن مسیر بود (پیش از رسیدن به حقیقت). وصول به حق، فراتر از کرامات است.
به پیدا بودن سیل تا ساحل اشاره دارد: تا ساحل بحر سیل پیداست / چون غرقه شود کجاست هیهات. تا زمانی که به ساحل بحر (عالم ظاهر، عالم امکان) نرسیده‌ای، سیل (نماد جریان تجلیات الهی یا امواج عشق) برای تو پیدا و مشهود است. اما هنگامی که در آن بحر (دریای حقیقت) غرق شدی و فانی گشتی، دیگر سیل و امواج کجا خواهد بود؟ (هیهات به معنی دور است، یعنی دیگر پیدا نیست). در مقام فنا، کثرت در وحدت محو می‌شود.
در بیت پایانی، به فنای عاشق در معشوق و خدمت به شمس تبریز اشاره دارد: ما مات تویم شمس تبریز / صد خدمت و صد سلام از مات. ای شمس تبریز (اشاره به مراد و معشوق مولانا)، ما فانی در تو و در عشق تو هستیم (مات به معنی فنا شده در بازی شهمات، یا مرده در راه عشق). از ما که در تو فانی شده‌ایم، صدها خدمت و صدها سلام (نشانه‌ای از ارادت و تسلیم) باد. فنا در پیر و مراد، زمینه‌ساز فنا در حق است.
غزل ۳۷۸ مولانا، غزلی پر از مفاهیم عمیق عرفانی است که به بیان حالت تسلیم و پذیرش عاشق در برابر ارادهٔ معشوق می‌پردازد. مولانا با دعوت به فنای در عشق و دیدن بقای در حق، به مراتب بالای سلوک و رسیدن به عالم معنا اشاره می‌کند. غزل با بیان تجلی حقایق الهی و عدم نیاز به کرامات پس از وصول به حقیقت، به اهمیت خود حقیقت در برابر نشانه‌ها تأکید دارد. در نهایت، با بیان فنای عاشق در معشوق و اظهار ارادت به شمس تبریزی، به جایگاه والای پیر و مراد در مسیر سلوک اشاره می‌کند. این غزل، بیانی زیبا از نگاه مولانا به عشق، فنا، بقا، و جایگاه پیر در عرفان است.
لینک‌های مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا