مطالب پیشنهادی![]()
بپخته است خدا بهر صوفیان حلوا
که حلقه حلقه نشستند و در میان حلوا
هزار کاسه سر رفت سوی خوان فلک
چو درفتاد از آن دیگ در دهان حلوا
به شرق و غرب فتادست غلغلی شیرین
چنین بوَد، چو دهد شاه خسروان حلوا
پیاپی از سوی مطبخ رسول میآید
که پختهاند ملایک بر آسمان حلوا
به آبریز برد چونک خورد حلوا تن
به سوی عرش برد چونک خورد جان حلوا
به گرد دیگ دل ای جان چو کفچه گرد بهسر
که تا چو کفچه، دهان پر کنی از آن حلوا
دلی که از پی حلوا چو دیک سوخت سیاه
کرم بوَد که ببخشد به تای نان حلوا
خموش باش که گر حق نگویدش که بده
چه جای نان، ندهد هم به صد سنان حلوا
غزل شماره ۲۲۵ از دیوان شمس مولانا با تصویری سرشار از لطف و عنایت الهی آغاز میشود: «بپخته است خدا بهر صوفیان حلوا / که حلقه حلقه نشستند و در میان حلوا». مولانا بیان میدارد که “خداوند برای صوفیان حلوا پخته است”. حلوا در اینجا نمادی از رزق معنوی، فیوضات الهی، حقایق عرفانی، یا حلاوت وصال است. “پختن حلوا توسط خدا” نشانهی عنایت خاص و تدارک ویژه برای اهل سلوک است. صوفیان نیز «حلقه حلقه نشستهاند»، که تداعیگر مجالس ذکر و سماع است، و در “میان این حلوا”؛ در مرکز این لطف و فیض الهی قرار دارند و از آن بهرهمند میشوند. این آغاز، بیانگر جایگاه ویژه صوفیان در درگاه الهی و بهرهمندی آنان از خوان کرم و فیض بیمنتهای خداوند است.
«هزار کاسه سر رفت سوی خوان فلک / چو درفتاد از آن دیگ در دهان حلوا». در پرتو این لطف، شور و اشتیاقی در عالم پدید میآید: “هزاران سر (وجود مشتاق، جانهای بیقرار) مانند کاسههایی، به سوی خوان فلک (عالم بالا، درگاه الهی) روان شدند”. این حرکت ناشی از این است که «هنگامی که از آن دیگ (دیگ پر از حلوای الهی)، در دهان حلوا (بهرهمندان از فیض) افتاد»، یعنی طعم این حلاوت را چشیدند. این بیت، بیانگر جوشش و فوران اشتیاق در جانهای مشتاق در اثر چشیدن طعم فیض الهی است.
«به شرق و غرب فتادست غلغلی شیرین / چنین بوَد\u200c، چو دهد شاه خسروان حلوا». تأثیر این فیض عالمگیر است: “در شرق و غرب (تمام عالم) غوغایی شیرین افتاده است”؛ این حلاوت معنوی تمام عالم را فرا گرفته و شور و هیجانی دلنشین ایجاد کرده است. “این گونه خواهد بود”، «هنگامی که پادشاه پادشاهان (خداوند) حلوا ببخشد». بخشش و لطف الهی، سراسر عالم را متأثر میکند و شیرینی آن همه جا را فرا میگیرد. این بیت، بیانگر عمومیت و فراگیری لطف الهی و تأثیر شیرین آن بر تمام هستی است.
«پیاپی از سوی مطبخ رسول میآید / که پختهاند ملایک بر آسمان حلوا». مولانا به واسطهی فیض و جایگاه نزول آن اشاره میکند: “پیوسته از سوی مطبخ رسول (جایگاه نزول فیض، عالم ملکوت، قلب پیامبر یا ولی کامل) پیام میرسد”، «که فرشتگان بر آسمان حلوا پختهاند»؛ در عالم بالا و باطنی، فیوضات الهی آماده و مهیا شدهاند. این بیت، بیانگر این است که فیض الهی از عالم بالا و از طریق واسطههای معنوی (پیامبران، اولیا) به اهل زمین میرسد.
«به آبریز برد چونک خورد حلوا تن / به سوی عرش برد چونک خورد جان حلوا». مولانا به تفاوت تأثیر حلوا بر تن و جان اشاره میکند: “هنگامی که تن، حلوای مادی را بخورد”، «آن را به آبریز (محل دفع فضولات) میبرد»؛ تأثیر آن فانی و مادی است. اما “هنگامی که جان، حلوای معنوی را بخورد”، «آن را به سوی عرش (عالم بالا، مقام قرب الهی) میبرد»؛ تأثیر آن روحانی و صعودآفرین است. این بیت، بیانگر تفاوت ماهیت لذتهای مادی و معنوی و تأثیر تعالیبخش فیوضات الهی بر روح است.
«به گرد دیگ دل ای جان چو کفچه گرد به\u200cسر / که تا چو کفچه\u200c، دهان پر کنی از آن حلوا». خطاب به جان، توصیهای برای بهرهمندی از فیض: “ای جان، مانند کفچه به دور دیگ دل (دیگ پر از حلوای الهی) بگرد و سر را خم کن”. این اشاره به فروتنی و آماده بودن دل برای دریافت فیض است. “تا مانند کفچه”، «دهان (جان) خود را از آن حلوا پر کنی»؛ از فیوضات الهی بهرهمند شوی. این بیت، بیانگر لزوم آمادگی و فروتنی دل برای دریافت فیض الهی است.
«دلی که از پی حلوا چو دیک سوخت سیاه / کرم بوَد که ببخشد به تای نان حلوا». مولانا به حال دلهای مشتاق و سوخته اشاره میکند: “دلی که در پی طلب حلوا (فیض الهی)، مانند دیگ سیاه سوخته است”، یعنی در آتش اشتیاق و فراق سوخته و آماده شده است. “بزرگواری و کرم معشوق است”، «که به این دل، به اندازهی یک تکه نان، حلوا ببخشد»؛ به اندازهی استعداد و نیاز او از فیض خود عطا کند. این بیت، بیانگر ارزش والای دل سوخته و مشتاق در راه عشق و کرم الهی در بخشش فیض به اندازهی قابلیت سالک است.
«خموش باش که گر حق نگویدش که بده / چه جای نان\u200c، ندهد هم به صد سنان حلوا». در پایان، تأکیدی بر ارادهی مطلق الهی: “خاموش باش”؛ در برابر ارادهی الهی سخنی نگو. “زیرا اگر حق (خداوند) به کسی نگوید که حلوا (فیض) را به او بده”، «چه رسد به نان (چیزهای کمارزش)، حتی با صدها سنان (نماد اصرار و زور) هم حلوا را به او نخواهد داد». این بیت، بیانگر این حقیقت است که بخشش و فیض تنها به اراده و اذن الهی است و هیچ اصرار و کوششی بدون مشیت او ثمری ندارد.
غزل ۲۲۵ مولانا، غزلی است در بیان لطف و عنایت خاص الهی به صوفیان و سالکان راه حق. پیام اصلی غزل این است که فیوضات و معارف الهی همچون حلوایی گوارا برای جانهای مشتاق آماده شدهاند و بهرهمندی از آنها نیازمند آمادگی دل، فروتنی، و اشتیاق سوزان است. غزل بر جایگاه ویژه صوفیان در درگاه الهی، بهرهمندی آنان از خوان کرم، جوشش و فوران اشتیاق در جانهای مشتاق، عمومیت و فراگیری لطف الهی، نزول فیض از عالم بالا و طریق واسطههای معنوی، تفاوت ماهیت لذتهای مادی و معنوی، تأثیر تعالیبخش فیوضات الهی، لزوم آمادگی و فروتنی دل برای دریافت فیض، ارزش والای دل سوخته و مشتاق، و ارادهی مطلق الهی در بخشش فیض تأکید دارد.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر