مطالب پیشنهادی![]()
ندا رسید به عاشق ز عالم رازش
که عشق هست براق خدای میتازش
تبارک الله در خاکیان چه باد افتاد
چو آب لطف بجوشید ز آتش نازش
گرفت شکل کبوتر ز ماه تا ماهی
ز عشق آنک درآید به چنگل بازش
گرفت چهره عشاق رنگ و سکه زر
ز عشق زرگر ما و ز لذت گازش
در آن هوا که هوا و هوس از او خیزد
چه دید مرغ دل از ما ز چیست پروازش
گهی که مرغ دل ما بماند از پرواز
که بست شهپر او را کی برد انگازش
مگو که غیرت هر لحظه دست میخاید
که شرم دار ز یار و ز عشق طنازش
ز غیرتش گله کردم به خنده گفت مرا
که هر چه بند کند او تو را براندازش
این غزل مولانا، به تجلی عشق الهی و قدرت بیکران آن در دگرگون کردن عالم و آدم میپردازد. مولانا با استفاده از استعارات پرواز، شکار، و زرگری، به ماهیت متعالی عشق و تأثیر آن بر جان عاشق اشاره میکند. مضمون اصلی، تسلیم در برابر عشق و رهایی از قید غیرت و هوس است.
غزل با ندایی از عالم غیب آغاز میشود: “ندا رسید به عاشق ز عالم رازش / که عشق هست براق خدای میتازش“. از عالم راز (عالم غیب و پنهان)، ندایی به عاشق رسید. (این ندا گفت) که عشق، براق خداست (مرکب تندروی حضرت محمد در معراج) که او را (خدا را یا عاشق را به سوی خدا) میتازاند و به سرعت حرکت میدهد. این بیت به سرعت و عظمت عشق در رساندن انسان به حقیقت اشاره دارد.
سپس به تأثیر شگرف عشق بر انسان اشاره میکند: “تبارک الله در خاکیان چه باد افتاد / چو آب لطف بجوشید ز آتش نازش“. تبارک الله (آفرین بر خدا)، چه شور و غوغایی در میان خاکیان (انسانها) افتاد. هنگامی که آب لطف (مهر و محبت الهی) از آتش نازش (تجلیات زیبای معشوق که گاه با رنج و دوری همراه است) به جوش آمد.
مولانا به فراگیر بودن عشق اشاره میکند: “گرفت شکل کبوتر ز ماه تا ماهی / ز عشق آنک درآید به چنگل بازش“. (تمام موجودات) از ماه (بالاترین نقطه) تا ماهی (پایینترین نقطه، یعنی کل عالم هستی) شکل کبوتر گرفتند. (و این اتفاق افتاد) از عشق او (معشوق) که (اگر کسی در برابر عشق او مقاومت کند) به چنگال باز (باز شکاری، نماد عشق) او درمیآید.
سپس به تأثیر عشق بر چهره و جان عاشق اشاره میکند: “گرفت چهره عشاق رنگ و سکه زر / ز عشق زرگر ما و ز لذت گازش“. چهره عاشقان رنگ و سکه زر (درخشندگی و ارزش زر) گرفت. این از عشق زرگر ما (معشوق که دلها را مانند زر ناب میکند) و از لذت گازش (گاز گرفتن یا آزار رساندن او که موجب صیقل یافتن دل میشود) است.
مولانا به اسرار پرواز دل اشاره میکند: “در آن هوا که هوا و هوس از او خیزد / چه دید مرغ دل از ما ز چیست پروازش“. در آن هوا (فضای معنوی و عالم بالا) که حتی هوا و هوس (میل و خواستههای دنیوی) نیز از آنجا برمیخیزد (منشأ الهی دارند). مرغ دل (جان عاشق) از ما (از جانب حق یا از خود عشق) چه چیزی دید که پروازش (او را به پرواز درآورده است)؟
“گهی که مرغ دل ما بماند از پرواز / که بست شهپر او را کی برد انگازش“. گاهی که مرغ دل ما (جان ما) از پرواز باز میماند و توان حرکت ندارد. چه کسی شهپر (بال اصلی) او را بسته است و چه کسی انجازش (مانع و سنگینی) او را با خود میبرد؟ (کنایه از اینکه چه چیز مانع پرواز دل میشود و چه کسی این موانع را از بین میبرد).
مولانا به غیرت معشوق و فرمان او اشاره میکند: “مگو که غیرت هر لحظه دست میخاید / که شرم دار ز یار و ز عشق طنازش“. (ای عاشق) مگو که غیرت (معشوق یا خود عشق) هر لحظه دست (مرا) میخاید (مانع و ناراحتکننده است). (بلکه) شرم داشته باش از یار (معشوق) و از عشق طناز (عشق دلربا و عشوه گرش).
“ز غیرتش گله کردم به خنده گفت مرا / که هر چه بند کند او تو را براندازش“. از غیرت او (معشوق) گله کردم. او با خنده به من گفت: “هرچه (مانع و قید و بندی) که او (معشوق) برای تو ایجاد میکند (به واسطه غیرتش)، تو آن را برانداز و از بین ببر.” این بیت، نشاندهنده فرمان معشوق به عاشق برای رهایی از هرگونه قید و بند و تسلیم کامل در برابر اراده اوست.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر