مه تو یار ندارد جز او تو یار مگیر
رخش کنار ندارد از او کنار مگیر
جهان شکارگهی دان ز هر طرف صیدی
درآ چو شیر به جز شیر نر شکار مگیر
هوای نفس مهارست و خلق چون شتران
به غیر آن شتر مست را مهار مگیر
وجود جمله غبارست تابش از مه ماست
به ماه پشت میار و ره غبار مگیر
بران ز پیش جهان را که مار گنج تواست
تواش به حسن چو طاووس گیر و مار مگیر
چو خلق بر کف دستت نهند چون سیماب
ز عشق بر کف سیماب شو قرار مگیر
به حس دست بدان ار چه چشم تو بستست
ز گلشن ازلی گل بچین و خار مگیر
به بوی آن گل بگشاد دیده یعقوب
نسیم یوسف ما را ز کرته خوار مگیر
کیست یوسف جان شاه شمس تبریزی
به غیر حضرت او را تو اعتبار مگیر
این غزل مولانا، نصيحتی عارفانه و قاطعانه به تمرکز مطلق بر معشوق حقیقی و رهایی از هرگونه تعلقات و فریبهای دنیوی است. مولانا با تأکید بر یگانگی معشوق و بیاعتباری غیر او، سالک را به سفری درونی و کسب حقایق جاودان دعوت میکند.
“مه تو یار ندارد جز او تو یار مگیر / رخش کنار ندارد از او کنار مگیر”:
“جهان شکارگهی دان ز هر طرف صیدی / درآ چو شیر به جز شیر نر شکار مگیر”:
“هوای نفس مهارست و خلق چون شتران / به غیر آن شتر مست را مهار مگیر”:
“وجود جمله غبارست تابش از مه ماست / به ماه پشت میار و ره غبار مگیر”:
“بران ز پیش جهان را که مار گنج تواست / تواش به حسن چو طاووس گیر و مار مگیر”:
“چو خلق بر کف دستت نهند چون سیماب / ز عشق بر کف سیماب شو قرار مگیر”:
“به حس دست بدان ار چه چشم تو بستست / ز گلشن ازلی گل بچین و خار مگیر”:
“به بوی آن گل بگشاد دیده یعقوب / نسیم یوسف ما را ز کرته خوار مگیر”:
“کیست یوسف جان شاه شمس تبریزی / به غیر حضرت او را تو اعتبار مگیر”:
غزل ۱۱۵۳ مولانا، نصيحتی قاطعانه به یکتاپرستی در عشق و تمرکز صرف بر معشوق حقیقی است. مولانا با تشبیه معشوق به “ماه بیهمتا” و “شیر نر” در شکارگاه جهان، سالک را به رهایی از هرگونه تعلقات و فریبهای دنیوی دعوت میکند. او تأکید دارد که هستی مادی غبار است و نور از ماه حقیقی سرچشمه میگیرد، و انسان باید از ظاهر فریبندهی دنیا بگذرد و به گنج باطنی آن دست یابد. مولانا بر بیقراری ذاتی عاشق در عشق تأکید میکند و از لزوم بصیرت باطنی برای چیدن گل از گلشن ازلی سخن میگوید. در نهایت، با تشبیه شمس تبریزی به “یوسف جان”، او را تنها منبع اعتبار و حقیقت معرفی میکند و از سالک میخواهد که جز او هیچ چیز دیگری را ارزشمند نداند. این غزل به خوبی دیدگاه مولانا دربارهی توحید در عشق، زهد از دنیا، و مقام والای شمس تبریزی را به تصویر میکشد.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا