مطالب پیشنهادی![]()
ندا رسید به جانها ز خسرو منصور
نظر به حلقه مردان چه میکنید از دور
چو آفتاب برآمد چه خفتهاند این خلق
نه روح عاشق روزست و چشم عاشق نور
درون چاه ز خورشید روح روشن شد
ز نور خارش پذرفت نیز دیده کور
بجنب بر خود آخر که چاشتگاه شدست
از آنک خفته چو جنبید خواب شد مهجور
مگو که خفته نیم ناظرم به صنع خدا
نظر به صنع حجابست از چنان منظور
روان خفته اگر داندی که در خوابست
از آنچ دیدی نی خوش شدی و نی رنجور
چنانک روزی در خواب رفت گلخن تاب
به خواب دید که سلطان شدست و شد مغرور
بدید خود را بر تخت ملک وز چپ و راست
هزار صف ز امیر و ز حاجب و دستور
چنان نشسته بر آن تخت او که پنداری
در امر و نهی خداوند بد سنین و شهور
میان غلغله و دار و گیر و بردابرد
میان آن لمن الملک و عزت و شر و شور
درآمد از در گلخن به خشم حمامی
زدش به پای که برجه نه مردهای در گور
بجست و پهلوی خود نی خزینه دید و نه ملک
ولی خزینه حمام سرد دید و نفور
بخوان ز آخر یاسین که صیحه فاذا
تو هم به بانگی حاضر شوی ز خواب غرور
چه خفتهایم ولیکن ز خفته تا خفته
هزار مرتبه فرقست ظاهر و مستور
شهی که خفت ز شاهی خود بود غافل
خسی که خفت ز ادبیر خود بود معذور
چو هر دو باز از این خواب خویش بازآیند
به تخت آید شاه و به تخته آن مقهور
لباب قصه بماندست و گفت فرمان نیست
نگر به دانش داوود و کوتهی زبور
مگر که لطف کند باز شمس تبریزی
وگر نه ماند سخن در دهن چنین مقصور
این غزل مولانا، با لحنی بیدارکننده و تمثیلی، به بیداری از خواب غفلت و لزوم توجه به حقایق روحانی میپردازد. مولانا با اشاره به “خسرو منصور” (شمس تبریزی یا حق تعالی)، انسانها را از دور ماندن از “حلقه مردان” (اهل حق) برحذر میدارد و بر اهمیت رهایی از تعلقات مادی و رسیدن به معرفت تأکید میکند.
“ندا رسید به جانها ز خسرو منصور / نظر به حلقه مردان چه میکنید از دور”:
“چو آفتاب برآمد چه خفتهاند این خلق / نه روح عاشق روزست و چشم عاشق نور”:
“درون چاه ز خورشید روح روشن شد / ز نور خارش پذرفت نیز دیده کور”:
“بجنب بر خود آخر که چاشتگاه شدست / از آنک خفته چو جنبید خواب شد مهجور”:
“مگو که خفته نیم ناظرم به صنع خدا / نظر به صنع حجابست از چنان منظور”:
“روان خفته اگر داندی که در خوابست / از آنچ دیدی نی خوش شدی و نی رنجور”:
“چنانک روزی در خواب رفت گلخن تاب / به خواب دید که سلطان شدست و شد مغرور”:
“بدید خود را بر تخت ملک وز چپ و راست / هزار صف ز امیر و ز حاجب و دستور”:
“چنان نشسته بر آن تخت او که پنداری / در امر و نهی خداوند بد سنین و شهور”:
“میان غلغله و دار و گیر و بردابرد / میان آن لمن الملک و عزت و شر و شور”:
“درآمد از در گلخن به خشم حمامی / زدش به پای که برجه نه مردهای در گور”:
“بجست و پهلوی خود نی خزینه دید و نه ملک / ولی خزینه حمام سرد دید و نفور”:
“بخوان ز آخر یاسین که صیحه فاذا / تو هم به بانگی حاضر شوی ز خواب غرور”:
“چه خفتهایم ولیکن ز خفته تا خفته / هزار مرتبه فرقست ظاهر و مستور”:
“شهی که خفت ز شاهی خود بود غافل / خسی که خفت ز ادبیر خود بود معذور”:
“چو هر دو باز از این خواب خویش بازآیند / به تخت آید شاه و به تخته آن مقهور”:
“لباب قصه بماندست و گفت فرمان نیست / نگر به دانش داوود و کوتهی زبور”:
“مگر که لطف کند باز شمس تبریزی / وگر نه ماند سخن در دهن چنین مقصور”:
غزل ۱۱۴۴ مولانا، ندایی رسا برای بیداری از خواب غفلت دنیوی است. مولانا با تمثیل “گلخنتاب و پادشاهی در خواب”، به پوچی و ناپایداری تمام لذات و مقامات دنیوی اشاره میکند که در بیداری حقیقت، به هیچ میانجامند. او تأکید میکند که نظر به ظواهر عالم (صنع) خود حجابی است که مانع دیدن حقیقت (منظور) میشود. مولانا تفاوت میان خوابهای غفلت و مسئولیت افراد در بیداری را گوشزد میکند. در نهایت، با اعتراف به ناگفتنی بودن حقایق عمیق، از شمس تبریزی به عنوان منبع فیض و گشایندهی سخن یاد میکند و میگوید که تنها با لطف اوست که میتوان این اسرار را بیان کرد. این غزل به خوبی دیدگاه مولانا دربارهی ناپایداری عالم ماده، لزوم بیداری معنوی، و نقش پیر کامل در افشای حقایق را به تصویر میکشد.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر