مطالب پیشنهادی![]()
مرا همچون پدر بنگر نه همچون شوهر مادر
پدر را نیک واقف دان از آن کژبازی مضمر
تو گردی راست اولیتر از آنک کژ نهی او را
وگر تو کژ نهی او را به استیزت کند کژتر
ز بابا بشنو و برجه که سلطانیت میخواند
که خاک اوت کیخسرو بمیرد پیش او سنجر
چو ان الله یدعو را شنیدی کژ مکن رو را
زهی راعی زهی داعی زهی راه و زهی رهبر
پراکنده شدی ای جان به هر درد و به هر درمان
ز عشقش جوی جمعیت در آن جامع بنه منبر
چو کر و فر او دیدی توی کرار و شیر حق
چو بال و پر او دیدی توی طیار چون جعفر
غزل ۱۰۲۴ مولانا، دعوتی است به پذیرش راهنمایی معنوی و تسلیم در برابر حقیقت الهی، که با استعارهای از رابطه پدر و فرزند آغاز میشود. مولانا در این غزل، خواننده را به درک مقام مرشد و تسلیم در برابر او فرامیخواند. او با اشاره به عظمت حق و دعوت الهی، انسان را به تمرکز بر عشق الهی برای کسب جمعیت دل تشویق میکند. غزل به قدرت تحولآفرین عشق در تبدیل عاشق به کرار (حملهکننده) و طیار (پرنده) در راه حق میپردازد.
مولانا غزل را با درخواست جایگاه پدرانه و راهنمایی آغاز میکند:
مرا همچون پدر بنگر نه همچون شوهر مادر پدر را نیک واقف دان از آن کژبازی مضمر
«مرا همچون پدر بنگر، نه همچون شوهر مادر (یعنی با نگاهی عمیق و خالصانه، نه با نگاهی که همراه با حسد یا رقابت باشد)،» «(زیرا) پدر (مرشد/راهنما) را از آن کجبازی پنهان (کژبازی مضمر: حیلتها و دسیسههای درونی نفس) نیک آگاه بدان.» این بیت، درخواست مولانا از مخاطب (سالک) است که او را به عنوان یک راهنمای معنوی (پدر) ببیند و نه رقیبی برای نفس خود (شوهر مادر). پدر (مرشد) آگاه به حیلههای نفس است.
مولانا به لزوم راستی در برابر مرشد اشاره میکند:
تو گردی راست اولیتر از آنک کژ نهی او را وگر تو کژ نهی او را به استیزت کند کژتر
«تو بهتر است که راست و درست باشی (و با او صادق باشی)، تا اینکه او را کج و نادرست بدانی (کژ نهی او را)،» «و اگر او را کج و نادرست بدانی (و با او به ستیزه برخیزی)، او تو را به ستیزه (و لجبازی) کجتر خواهد کرد.» این بیت، بر اهمیت صداقت و تسلیم در برابر مرشد تأکید دارد. عدم صداقت و لجبازی با راهنما، نتیجهای جز گمراهی بیشتر نخواهد داشت.
مولانا به عظمت دعوت الهی اشاره میکند:
ز بابا بشنو و برجه که سلطانیت میخواند که خاک اوت کیخسرو بمیرد پیش او سنجر
«از پدر (مرشد/خداوند) بشنو و برخیز (برجه)، زیرا او تو را به سلطنت (معنوی) فرامیخواند،» «(کسی که) کیخسرو (پادشاه بزرگ ایرانی) خاک اوست، و سنجر (پادشاه سلجوقی) پیش او بمیرد (و ناچیز شود).» این بیت، اهمیت شنیدن و اطاعت از مرشد و دعوت الهی را نشان میدهد. مقام معشوق (یا سلطان حقیقت) آنقدر والاست که پادشاهان بزرگ نیز در برابر او ناچیزند.
مولانا به دعوت صریح حق اشاره میکند:
چو ان الله یدعو را شنیدی کژ مکن رو را زهی راعی زهی داعی زهی راه و زهی رهبر
«چون “إِنَّ اللَّهَ يَدْعُو” (به درستی که خداوند دعوت میکند) را شنیدی (که اشاره به آیه قرآنی است)، چهرهات را کج مکن (روی برنگردان و از دعوت الهی سرپیچی نکن)،» «خوشا به حال آن چوپان (راعی: خداوند/مرشد)! خوشا به حال آن دعوتکننده (داعی)! خوشا به حال آن راه و خوشا به حال آن رهبر!» این بیت، دعوت صریح به پذیرش فراخوان الهی است و ستایش از خداوند به عنوان راعی، داعی، راه و رهبر.
مولانا به راهکار رسیدن به جمعیت خاطر اشاره میکند:
پراکنده شدی ای جان به هر درد و به هر درمان ز عشقش جوی جمعیت در آن جامع بنه منبر
«ای جان! در هر درد و در هر درمان (به دنبال پراکندگی بودهای و) پراکنده شدی (افکارت پریشان گشت)،» «از عشق او (معشوق/حق)، جمعیت (تمرکز و وحدت دل) را بجوی و در آن جامع (محل جمع شدن/عشق/وجود معشوق) منبر (مقام وعظ و رهبری) قرار بده (یعنی عشق را محور و رهبر خود قرار بده).» این بیت، بیانگر راه رسیدن به آرامش و تمرکز در برابر پریشانیهای دنیا است؛ راه آن، یافتن جمعیت دل در عشق الهی است.
مولانا به تأثیر عشق بر عاشق اشاره میکند:
چو کر و فر او دیدی توی کرار و شیر حق چو بال و پر او دیدی توی طیار چون جعفر
«چون عظمت و شکوه (کر و فر) او (معشوق) را دیدی، تو (مانند) حملهکننده (کرار: اشاره به لقب امام علی) و شیر حق میشوی،» «چون بال و پر او (معشوق) را دیدی، تو (مانند) جعفر طیار (جعفر بن ابیطالب که در جنگ موته دو دستش قطع شد و به جای آنها بال گرفت و در بهشت پرواز کرد) پروازکننده (طیار) میشوی.» این بیت، بیانگر قدرت تحولآفرین عشق الهی است که عاشق را شجاع، قدرتمند و رها از قید مادیات میکند و به او امکان عروج و پرواز میدهد.
غزل ۱۰۲۴ مولانا، دعوتی پرمغز و هدایتگر به مسیر سلوک و پذیرش راهنمایی معنوی است. مولانا با استعارهای عمیق، از مخاطب میخواهد که “مرا همچون پدر بنگر نه همچون شوهر مادر”، که تأکیدی است بر پذیرش نقش مرشد و راهنما، عاری از حسادتها و رقابتهای نفسانی. او “پدر” را “نیک واقف” به “کژبازی مضمر” نفس میداند و بر اهمیت “راستی” و پرهیز از “کژ نهادن” مرشد تأکید میکند، چرا که بیصداقتی با او به “استیزت کند کژتر”.
مولانا با اشاره به عظمت دعوت الهی، “ز بابا بشنو و برجه که سلطانیت میخواند”، سالک را به برخاستن و حرکت به سوی حق فرامیخواند، حقی که “خاک اوت کیخسرو بمیرد پیش او سنجر”. این فراخوان الهی (“ان الله یدعو”) را باید بیدرنگ و با اشتیاق پذیرفت،
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر