مطالب پیشنهادی![]()
آه در آن شمع منور چه بود
کآتش زد در دل و دل را ربود
ای زده اندر دل من آتشی
سوختم ای دوست بیا زود زود
صورت دل صورت مخلوق نیست
کز رخ دل حسن خدا رو نمود
جز شکرش نیست مرا چارهای
جز لب او نیست مرا هیچ سود
یاد کن آن را که یکی صبحدم
این دلم از زلف تو بندی گشود
جان من اول که بدیدم تو را
جان من از جان تو چیزی شنود
چون دلم از چشمه تو آب خورد
غرقه شد اندر تو و سیلم ربود
غزل ۱۰۰۱ مولانا، بیانگر شدت تأثیر معشوق الهی بر جان عاشق و فنای او در این عشق است. مولانا در این غزل، با توصیف معشوق به “شمع منور” که دل را ربوده و در آن آتش افکنده، به مقام دل به عنوان تجلیگاه حسن الهی اشاره میکند. او تجربهی اولین دیدار و تأثیر آن بر جان را بازگو میکند و در نهایت، فنای کامل خود در عشق معشوق را بیان میدارد.
مولانا غزل را با بیان تأثیر معشوق آغاز میکند:
آه در آن شمع منور چه بود کآتش زد در دل و دل را ربود
«آه، در آن شمع روشنکننده (معشوق که وجودش نورانی است) چه (جاذبهای) بود،» «که در دل (من) آتش افکند و دل را (به کلی) ربود و با خود برد؟» این بیت، بیانگر قدرت مسحورکننده و آتشین عشق معشوق که دل عاشق را تسخیر میکند.
ای زده اندر دل من آتشی سوختم ای دوست بیا زود زود
«ای کسی که در دل من آتشی افکندهای (و مرا عاشق کردهای)،» «سوختم ای دوست، زود زود بیا (و به داد من برس).» این بیت، درخواست عاشق از معشوق برای وصال و تسکین آتش عشق.
مولانا به مقام والای دل اشاره میکند:
صورت دل صورت مخلوق نیست کز رخ دل حسن خدا رو نمود
«ظاهر (صورت) دل (انسان)، مانند صورت و ظاهر مخلوقات دیگر نیست،» «زیرا از چهره (رخ) دل، زیبایی خداوند (حسن خدا) آشکار شد (رو نمود).» این بیت، تأکید بر جایگاه دل به عنوان آیینهی تجلی الهی و مظهر جمال حق.
مولانا به وابستگی مطلق خود به معشوق اشاره میکند:
جز شکرش نیست مرا چارهای جز لب او نیست مرا هیچ سود
«جز (همراهی با) شکر و بخشندگی او (معشوق)، برای من چارهای نیست،» «جز (رسیدن به) لب (کلام یا وصال) او، برای من هیچ سودی (و منفعتی) نیست.» این بیت، بیانگر وابستگی کامل عاشق به لطف و کلام (یا وصال) معشوق و نفی هر سودی جز او.
مولانا به تجربهی رهایی و اولین ملاقات اشاره میکند:
یاد کن آن را که یکی صبحدم این دلم از زلف تو بندی گشود
«به یاد آور آن لحظه را که یک سحرگاه (صبحدم)،» «این دل من از (جاذبهی) زلف (پیچ و خمهای زیبا و اسرارآمیز) تو، بندی (از تعلقات) را گشود (و رها شد).» این بیت، اشاره به لحظهی بیداری معنوی و رهایی دل عاشق به واسطهی جاذبهی معشوق.
جان من اول که بدیدم تو را جان من از جان تو چیزی شنود
«جان من، اولین باری که تو را دیدم،» «جان من از (حقیقت) جان تو چیزی (اسراری) را شنید (و با آن ارتباطی معنوی برقرار کرد).» این بیت، تأکید بر ارتباط عمیق و روحانی جان عاشق با جان معشوق در اولین دیدار.
مولانا غزل را با بیان فنای کامل در عشق به پایان میبرد:
چون دلم از چشمه تو آب خورد غرقه شد اندر تو و سیلم ربود
«هنگامی که دل من از چشمهی (معرفت و حیات) تو آب نوشید،» «(بلافاصله) در تو (ای معشوق) غرق شد و سیل (عشق تو) مرا با خود برد (و فانی ساخت).» این بیت، بیانگر فنای کامل عاشق در عشق معشوق پس از نوشیدن از چشمهی معرفت او.
غزل ۱۰۰۱ مولانا، بیانی شوریده و عمیق از تجربه عاشقانه و فنا در پیشگاه معشوق الهی است. مولانا با تشبیه معشوق به “شمع منور” که “آتش زد در دل و دل را ربود”، به قدرت بیبدیل عشق در تسخیر و دگرگون ساختن جان عاشق اشاره میکند و سپس با ندای “سوختم ای دوست بیا زود زود”، بیقراری و اشتیاق شدید خود را برای وصال بیان میکند.
او “صورت دل” را فراتر از “صورت مخلوق” میبیند، زیرا “از رخ دل حسن خدا رو نمود”؛ این تأکیدی بر مقام دل به عنوان محل تجلی جمال حق است. مولانا سپس بیانگر وابستگی مطلق خود به معشوق است که “جز شکرش نیست مرا چارهای” و “جز لب او نیست مرا هیچ سود”. او لحظه بیداری معنوی خود را به یاد میآورد که “یکی صبحدم / این دلم از زلف تو بندی گشود” و اولین دیدار را نقطهی آغازین ارتباط عمیق جان با جان معشوق میداند: “جان من اول که بدیدم تو را / جان من از جان تو چیزی شنود.” در نهایت، مولانا اوج این تجربه را در بیت پایانی غزل ترسیم میکند: “چون دلم از چشمه تو آب خورد / غرقه شد اندر تو و سیلم ربود.” این بیت بیانگر فنای کامل و محو شدن عاشق در دریای بیکران عشق معشوق پس از نوشیدن از سرچشمهی معرفت اوست. این غزل پیامی از قدرت جذب و دگرگونکنندگی عشق الهی، مقام دل به عنوان آیینهی حق، و تجربهی فنای فیالله را در خود جای داده است.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر