زان می عشق، کز او پخته شود هر خامی
گرچه ماه رمضان است بیاور جامی
روزها رفت که دست من مسکین نگرفت
زلف شمشادقدی، ساعد سیماندامی
روزه هرچند که مهمان عزیز است ای دل
صحبتش موهبتی دان و شدن، انعامی
مرغ زیرک به در خانقه اکنون نپرد
که نهادهست به هر مجلس وعظی دامی
گله از زاهد بدخو نکنم؛ رسم این است
که چو صبحی بدمد، در پی اش افتد شامی
یار من چون بخرامد به تماشای چمن
برسانش ز من ای پیک صبا پیغامی
آن حریفی که شب و روز می صاف کشد
بود آیا که کند یاد ز دردآشامی
حافظا گر ندهد دادِ دلت آصف عهد
کام دشوار به دست آوری از خودکامی
غزل شماره 467 حافظ یکی از غزلهای عمیق و پرمعنای دیوان اوست که شاعر در آن با زبانی شیوا و تصاویری بدیع، به موضوعاتی همچون عشق، عرفان، توبه و امیدواری پرداخته است. این غزل، توصیفی است از حالتی درونی و اندیشهای عمیق شاعر که به جستجوی حقیقت و کمال میپردازد.
در این غزل، حافظ با استفاده از نمادهای عرفانی، به توصیف حالتی درونی و جستجوی خود برای رسیدن به حقیقت میپردازد. شاعر از یک سو به دنیا و تعلقات دنیوی دلبسته است و از سوی دیگر، به دنبال حقیقت و کمال است. او با استفاده از نماد شراب، به عشق الهی و عرفان اشاره میکند.
بیت اول: “زان می عشق کز او پخته شود هر خامی”
شاعر میگوید: از آن شراب عشق که هر خام و ناپختهای را پخته میکند. این بیت به معنای آن است که عشق میتواند انسان را از حالت خام و ناپخته به کمال برساند.
بیت دوم: “گر چه ماه رمضان است بیاور جامی”
شاعر میگوید: با وجود ماه رمضان، جام شراب بیاور. این بیت نشان میدهد که عشق حقیقی، فراتر از ظواهر و مناسک دینی است.
بیت سوم: “روزها رفت که دست من مسکین نگرفت زلف شمشادقدی ساعد سیم اندامی”
شاعر میگوید: روزها گذشت که دست من به زلف معشوق نرسید. این بیت نشان از دوری شاعر از معشوق و آرزوی وصال او دارد.
بیت چهارم: “ای بسا شب که من گریستم به یاد آن یار”
شاعر میگوید: شبهای بسیاری را به یاد یار گریستم.
بیتهای بعدی: بیتهای بعدی غزل نیز به همین ترتیب، به موضوعاتی مانند عشق، عرفان، توبه و جستجوی حقیقت میپردازند.
غزل 467 حافظ، یک غزل عرفانی و عمیق است که به جستجوی انسان برای یافتن حقیقت و کمال میپردازد. شاعر در این غزل، با استفاده از زبان رمزآلود و تصاویر زیبا، به توصیف حالتی درونی و پیچیده میپردازد. این غزل، یکی از غزلهای ماندگار حافظ است که برای درک کامل آن، نیاز به مطالعه و تأمل بیشتری است.