رباعی شماره 657 از دیوان شمس مولانا

در سلسله‌ات هر آنکه پا بست شود

گر فانی و گر نیست بود هست شود

می‌فرمائی که بی‌خود و مست مشو

ناچار هر آنکه می‌خورد مست شود

تفسیر رباعی 657 از دیوان شمس مولانا

این رباعی به تأثیر عشق معشوق بر وجود عاشق و ناگزیری مستی می‌پردازد. مولانا می‌فرماید: «در زنجیر (عشق) تو، هر کس که اسیر شود،» «اگر فانی و یا نیست (در ظاهر) باشد، (به واسطه‌ی عشق تو) هست می‌شود (وجود می‌یابد).» سپس به عدم امکان پرهیز از مستی عشق اشاره می‌کند: «(تو) می‌فرمایی که “بی‌خود و مست نشو”،» «(اما) ناچار، هر کس که (شراب عشق را) می‌نوشد، مست می‌شود.» این رباعی، بیانگر قدرت حیات‌بخش و وجودآورنده‌ی عشق معشوق که حتی معدوم را نیز هست می‌کند، و نشان‌دهنده‌ی ناگزیری و اجتناب‌ناپذیری مستی از شراب عشق الهی که هر کس آن را بنوشد، بی‌اختیار مست می‌شود.