رباعی شماره 322 از دیوان شمس مولانا

دلدارم گفت کان فلان زنده ز چیست

جانش چو منم عجب که بیجان چون زیست

گریان گشتم گفت که اینطرفه‌تر است

بی‌من که دو دیدهٔ ویم چون بگریست

تفسیر رباعی 322 از دیوان شمس مولانا

مولانا در این رباعی به یگانگی جان عاشق و معشوق و شگفتی معشوق از حال عاشق می‌پردازد. او می‌فرماید: «دلدار من (معشوق) گفت که آن (عاشق) فلان چگونه زنده است؟» «در حالی که جان او، من هستم؛ شگفت است که چگونه بی‌جان (یعنی بدون من) زندگی کرد؟» سپس به اشک ریختن عاشق و تعجب معشوق اشاره می‌کند: «من گریان شدم، (معشوق) گفت که این شگفت‌انگیزتر است،» «که بدون من، چگونه دو دیده‌ی او (عاشق) گریست؟ (در حالی که من جان و بینایی او هستم).» این رباعی، بیانگر عمق وحدت وجودی میان عاشق و معشوق، به گونه‌ای که معشوق وجود و حتی اشک‌های عاشق را نیز از آن خود می‌داند.