مطالب پیشنهادی![]()
سگ ار چه بیفغان و شر نباشد
سگ ما چون سگ دیگر نباشد
شنو از مصطفی کو گفت دیوم
مسلمان شد دگر کافر نباشد
سگ اصحاب کهف و نفس پاکان
اگر بر در بود بر در نباشد
سگ اصحاب را خوی سگی نیست
گر این سر سگ نمود آن سر نباشد
که موسی را درخت آن شب چو اختر
نمود آذر ولیک آذر نباشد
غزل ۶۷۶ مولانا، غزلی عمیق و پر از مفاهیم نمادین در عرفان اسلامی است. مولانا در این غزل، با استفاده از تمثیل “سگ” (که در ظاهر حیوانی نجس و پست است اما میتواند به واسطهی همراهی با پاکان به مرتبهای والا برسد)، به تفاوت ماهوی “نفس پاکشده” با نفس اماره، و نیز تغییر ماهیت ظواهر باطنی در حضور حق اشاره میکند. این غزل سراسر تأکید بر پاکی باطن و دگرگونی در پرتو فیض الهی است.
مولانا غزل را با بیان تفاوت سگ خاص با سگ عام آغاز میکند:
سگ ار چه بیفغان و شر نباشد سگ ما چون سگ دیگر نباشد
«اگرچه سگ (در حالت عادی) بدون سر و صدا (فغان) و شرارت نیست (و خوی حیوانی دارد)،» «اما سگ ما (نفس پاکشده یا آنچه در مسیر حق همراهی میکند) مانند سگهای دیگر نیست.» این بیت به تفاوت ماهوی نفسی که در مسیر بندگی و معرفت قرار گرفته با نفس عادی اشاره دارد. نفس عادی مملو از شر و فغان است، اما نفس پاکشده چنین نیست.
شنو از مصطفی کو گفت دیوم مسلمان شد دگر کافر نباشد
«از مصطفی (حضرت محمد) بشنو که گفت: “دیو من (نفس من) مسلمان شد، و دیگر کافر نیست.”» این بیت به روایت معروف حدیث نبوی اشاره دارد که حضرت محمد فرمودند نفس من به برکت اسلام و ایمان، تسلیم شد و دیگر سرکشی نمیکند. این شاهد قرآنی بر دگرگونی ماهیت نفس و شیطان در پرتو هدایت الهی تأکید میکند.
مولانا به تمثیل سگ اصحاب کهف و مقام نفس پاکان اشاره میکند:
سگ اصحاب کهف و نفس پاکان اگر بر در بود بر در نباشد
«سگ اصحاب کهف (که نماد نفس مطیع و همراه اهل حق است) و نفس (وجود) پاکان (که به ظاهر مادی است)،» «اگرچه به ظاهر بر در (محدودیتهای دنیوی) باشد، اما در حقیقت در بند آن در (و محدودیتها) نیست.» این بیت به وارستگی باطنی نفسهای پاک از تعلقات دنیوی، حتی اگر به ظاهر در این دنیا به سر ببرند، اشاره دارد.
سگ اصحاب را خوی سگی نیست گر این سر سگ نمود آن سر نباشد
«سگ اصحاب (کهف) دیگر خوی سگی (خوی حیوانی و پست) ندارد،» «اگرچه این سر (ظاهر) او سگ را نشان میدهد، اما آن سر (باطن و حقیقت او) دیگر سگ نیست.» این بیت به دگرگونی ماهیت باطنی نفس در اثر همراهی با اولیا و فنای صفات حیوانی در آن تأکید میکند. ظاهر ممکن است همان باشد، اما باطن متحول شده است.
مولانا با تمثیل درخت طور، به تغییر ماهیت ظواهر در حضور حق اشاره میکند:
که موسی را درخت آن شب چو اختر نمود آذر ولیک آذر نباشد
«همانگونه که آن شب، درخت (در کوه طور) برای حضرت موسی مانند آتش (آذر) درخشید،» «اما در واقع آتش نبود (بلکه تجلی نور الهی بود).» این بیت به قدرت تجلی الهی در دگرگون کردن ظاهر اشیا و نشان دادن حقیقت باطنی آنها اشاره دارد. آنچه به ظاهر آتش بود، در حقیقت نور خدا بود؛ همانطور که آنچه به ظاهر سگ بود، دیگر خوی سگی نداشت.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر