مطالب پیشنهادی![]()
خلقهای خوب تو پیشت دود بعد از وفات
همچو خاتونان مه رو میخرامند این صفات
آن یکی دست تو گیرد وان دگر پرسش کند
وان دگر از لعل و شکر پیش بازآرد زکات
چون طلاق تن بدادی حور بینی صف زده
مسلمات مؤمنات قانتات تائبات
بی عدد پیش جنازه میدود خوهای تو
صبر تو و النازعات و شکر تو و الناشطات
در لحد مونس شوندت آن صفات باصفا
در تو آویزند ایشان چون بنین و چون بنات
حلهها پوشی بسی از پود و تار طاعتت
بسط جانت عرصه گردد از برون این جهات
هین خمش کن تا توانی تخم نیکی کار تو
زانک پیدا شد بهشت عدن ز افعال ثقات
غزل شماره ۳۸۵ از دیوان شمس مولانا با مطلع “خلقهای خوب تو پیشت دود بعد از وفات / همچو خاتونان مه رو میخرامند این صفات”. این غزل به بقای اعمال و صفات نیک انسان پس از مرگ اشاره دارد و بیان میکند که این خلقیات و صفات پسندیده، در عالم دیگر به صورتهایی زیبا و دلنشین بر او ظاهر میشوند و با او همراهی میکنند. مولانا در این غزل به معاد اعمال و تجسم صفات در عالم پس از مرگ میپردازد. ردیف غزل “ات” است که بر احوال و پاداشهای اخروی تأکید میکند.
غزل با بیان بقای اعمال نیک آغاز میشود: خلقهای خوب تو پیشت دود بعد از وفات / همچو خاتونان مه رو میخرامند این صفات. خلقیات و صفات پسندیدهای که در دنیا کسب کردهای، پس از مرگ تو پیشاپیش تو حرکت میکنند. این صفات نیک، مانند خاتونان زیبارو و ماهچهره، با ناز و وقار در پیش رویت روان میشوند. اشاره به تجسم اعمال و صفات در عالم برزخ و قیامت.
به همراهی و دستگیری این صفات اشاره دارد: آن یکی دست تو گیرد وان دگر پرسش کند / وان دگر از لعل و شکر پیش بازآرد زکات. یکی از آن صفات تجسمیافته، دست تو را میگیرد و راهنمایی میکند. دیگری از تو پرسشهایی میکند (از احوالت میپرسد). و دیگری از لعل و شکر (اشاره به سخنان شیرین و حقایق لطیف) برای تو زکات و بهره میآورد. یاریرسانی و فایدهبخشی صفات نیک در عالم دیگر.
به پاداش رهایی از تعلقات دنیوی اشاره میکند: چون طلاق تن بدادی حور بینی صف زده / مسلمات مؤمنات قانتات تائبات. هنگامی که از تعلقات تن رها شدی و گویی تن را طلاق دادی (اشاره به مرگ)، حورانی را میبینی که صف کشیدهاند. اینها زنان مسلمان، باایمان، فرمانبردار، و توبهکننده هستند (اشاره به پاداش اعمال نیک و صفات پسندیده). تجسم پاداش اخروی.
به تجسم صبر و شکر اشاره دارد: بی عدد پیش جنازه میدود خوهای تو / صبر تو و النازعات و شکر تو و الناشطات. صفات و خوهای نیک تو، بیشمار و فراوان، پیشاپیش جنازهات میدوند. صبر تو به صورت فرشتگان “نازعات” (فرشتگانی که جان کافران را به سختی گیرند) و شکر تو به صورت فرشتگان “ناشطات” (فرشتگانی که جان مؤمنان را به آسانی گیرند) ظاهر میشوند. تجسم صفات در عالم فرشتگان و حالات قبض و بسط روح.
به مونس شدن صفات در لحد اشاره میکند: در لحد مونس شوندت آن صفات باصفا / در تو آویزند ایشان چون بنین و چون بنات. در قبر، آن صفات پاک و باصفا مونس و همدم تو خواهند شد. و آنها مانند فرزندان (پسران و دختران) به تو میآویزند و با تو انس میگیرند. انس و الفت با صفات نیک در عالم قبر.
به حلهها پوشیدن و گسترش جان اشاره دارد: حلهها پوشی بسی از پود و تار طاعتت / بسط جانت عرصه گردد از برون این جهات. لباسهای فاخر و زیبایی (حلهها، اشاره به پاداشهای معنوی) از پود و تار طاعت و بندگیات خواهی پوشید. و عرصهٔ جان تو چنان گسترده خواهد شد که فراتر از این جهات ششگانهٔ دنیوی خواهد بود. پاداش اطاعت و گسترش وجود در عالم دیگر.
در بیت پایانی، به لزوم کاشتن تخم نیکی و نتیجهٔ آن اشاره دارد: هین خمش کن تا توانی تخم نیکی کار تو / زانک پیدا شد بهشت عدن ز افعال ثقات. آگاه باش! خاموش باش و سخن از این بیشتر مگو. تا زمانی که میتوانی، تخم نیکی و عمل صالح بکار. چرا که بهشت عدن (بهشت جاودان) از افعال مورد وثوق و اعمال صالح و قابل اطمینان پدیدار میشود. تأکید بر عمل صالح و نتیجهٔ آن در آخرت.
غزل ۳۸۵ مولانا، غزلی است که به بیان بقا و تجسم اعمال و صفات نیک انسان پس از مرگ میپردازد. مولانا با تصویرسازی زیبا، نشان میدهد که خلقیات پسندیده در عالم دیگر به صورتهایی دلنشین ظاهر شده و با انسان همراهی میکنند. غزل با اشاره به پاداش رهایی از تعلقات دنیوی، تجسم صبر و شکر، و مونس شدن صفات در قبر، به اهمیت کسب فضائل اخلاقی در دنیا تأکید دارد. در نهایت، با بیان پاداش اطاعت و گسترش وجود در عالم دیگر، و لزوم کاشتن تخم نیکی، به رابطهٔ مستقیم عمل در دنیا و پاداش در آخرت اشاره میکند. این غزل، بیانی زیبا از نگاه مولانا به معاد اعمال، تجسم صفات، و اهمیت فضائل اخلاقی در عرفان است.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر