مطالب پیشنهادی![]()
ای از کرم تو کار ما راست
هر جای که خرمیست ما راست
عاشق به جهان چه غصه دارد؟
تا جام شراب وصل برجاست
هر باد چغانهای گرفته
کاو منتظر اشارت ماست
هر آب چو پردهدار گشته
اندر پس پرده طرفه بتهاست
هر بلبل مست بر نهالی
مانندهٔ راح ِ روحافزاست
بسیار مگو که وقت آش است
چون گرسنگی قوم شش تاست
غزل شماره ۳۸۲ از دیوان شمس مولانا با مطلع “ای از کرم تو کار ما راست / هر جای که خرمیست ما راست”. این غزل، بیانی از لطف و کرم بیکران الهی است که موجب سامان یافتن کار عاشق و بهرهمندی او از تمام مظاهر شادی و خرمی در هستی میشود. مولانا در این غزل، سعادت و شادکامی خود را نتیجهٔ مستقیم عنایت معشوق میداند و هرگونه غم و غصه را در حضور او بیمعنا جلوه میدهد. ردیف غزل “است” و “ما راست” است که بر تأثیر معشوق و مالکیت معنوی عاشق بر مواهب هستی تأکید میکند.
غزل با ستایش کرم معشوق آغاز میشود: ای از کرم تو کار ما راست / هر جای که خرمیست ما راست. ای معشوقی که به واسطهٔ کرم و بخشش بیانتهای تو، کار ما (عاشقان) سامان یافته و رو به راه است. و هر کجا در عالم که شادکامی و خرمی وجود دارد، از آنِ ماست. تأکید بر تأثیر کرم الهی در زندگی عاشق و بهرهمندی او از شادی حقیقی.
به بیمعنا بودن غصه در حضور وصال اشاره دارد: عاشق به جهان چه غصه دارد؟ / تا جام شراب وصل برجاست. عاشق حقیقی در این جهان چه جایی برای غصه خوردن دارد؟ تا زمانی که جام شراب وصال معشوق (تجربهٔ اتحاد و قرب الهی) برای او مهیا و برقرار است، غم بیمعناست. وصال معشوق، کلید رهایی از غمهاست.
به همسویی طبیعت با حال عاشق اشاره میکند: هر باد چغانهای گرفته / کاو منتظر اشارت ماست. گویی هر بادی در عالم، سازی (چغانه) در دست گرفته و منتظر اشارهٔ ما (عاشقان، به دلیل همسویی با معشوق) است تا بنوازد. طبیعت نیز با حال خوش عاشق هماهنگ است و از او فرمان میبرد.
به رازهای پنهان در مظاهر طبیعت اشاره دارد: هر آب چو پردهدار گشته / اندر پس پرده طرفه بتهاست. هر آبی (نمادی از مظاهر هستی، یا حیات) مانند پردهداری شده است. و در پس این پردهٔ آب، بتهای طرفه و زیبایی (اشاره به تجلیات و حقایق الهی، یا معشوق) پنهان است. عالم ظاهر، پردهای بر حقایق عالم معناست.
به تجلی روحافزای حق در مظاهر اشاره دارد: هر بلبل مست بر نهالی / مانندهٔ راح روحافزاست. هر بلبل مست (نمادی از عاشق شوریده) که بر روی نهالی (نمادی از تجلیات لطیف حق) نغمهسرایی میکند، مانند شراب روحافزا و حیاتبخش است. تجلی حق در مظاهر، موجب نشاط و حیات معنوی است.
در بیت پایانی، به نهی از پرگویی و بیان حال خوش برای نااهلان اشاره دارد: بسیار مگو که وقت آش است / چون گرسنگی قوم شش تاست. (خطاب به خود یا ساقی) در این هنگام که وقت آش و حال خوش (مستی و بیخودی در عشق) است، زیاد سخن مگو و اسرار را فاش مکن. چرا که قوم (مادیون، نااهلان) در گرسنگی و محرومیت از این حال هستند (شش جهت دنیا آنها را در بر گرفته و اسیر مادّیاتند). لزوم حفظ اسرار و عدم بیان حال خوش برای نااهلان.
غزل ۳۸۲ مولانا، غزلی پر از شور و حال و بیانی از تأثیر کرم و لطف الهی در زندگی عاشق است. مولانا با تأکید بر بهرهمندی عاشق از تمام مظاهر خرمی در هستی، غصه را در حضور وصال معشوق بیمعنا میداند. غزل با به تصویر کشیدن همسویی طبیعت با حال عاشق و اشاره به رازهای پنهان در مظاهر هستی، به تجلی حق در همه چیز اشاره میکند. در نهایت، با نهی از پرگویی و بیان حال خوش برای نااهلان، به لزوم حفظ اسرار و درک مراتب مختلف سالکان در مسیر عرفان تأکید دارد. این غزل، بیانی زیبا از نگاه مولانا به کرم الهی، وصال، تجلیات حق در عالم، و اهمیت حفظ اسرار در عرفان است.
لینکهای مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل
کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا
درباره فال آنلاین
فال آنلاین وب سایتی با امکان فال حافظ به صورت کامل را برای کاربران فراهم کرده است. کاربران گرامی علاوه بر استفاده از سایت امکان دریافت اپلیکیشن اندروید فال را نیز دارند. کاربری اپلیکیشن بهبود یافته برای صفحات موبایل میباشد و کاربری روانتری را برای کاربران فراهم میکند.
منوی کاربردی
برخی از غزلیات
برخی از پربازدیدها
طراحی و توسعه طراحان برتر