تبلیغات:

تبلیغات:

تبلیغات:

تبلیغات:

تبلیغات:

تبلیغات متنی:

غزل شماره 359 دیوان شمس مولانا

فال مولانا

فال مولانا با تفسیر

ابتدا با خلوص نیت و قلبی سرشار از اعتماد نیت کنید.

آنگاه برای گرفتن فال مولانا بر روی عکس زیر کلیک کنید

مطالب پیشنهادی از سراسر وب:

مطالب پیشنهادی

خرید انواع هارد اکسترنال با گارانتی معتبر شزکتی
هارد‌های ضد آب و ضد ضربه با برند معتبر و قیمت مناسب
کنترل هوشمند انوع کجت‌ها و گوشی‌ها با ساعت هوشمند
انواع لپ تاپ حرفه‌ای لنوو زیر قیمت بازار تهران تعداد محدود
خرید انلاین انواع سکه طلا به فوری به قیمت روز
طلا بهترین سرمایه گذاری است. خرید انواع سکه پارسیان

غزل شماره 359 دیوان شمس مولانا

غزل شماره 359 دیوان شمس مولانا

در این جو دل چو دولاب خرابست
که هر سویی که گردد پیشش آبست

وگر تو پشت سوی آب داری
به پیش روت آب اندر شتابست

چگونه جان برد سایه ز خورشید
که جان او به دست آفتابست

اگر سایه کند گردن درازی
رخ خورشید آن دم در نقابست

زهی خورشید کاین خورشید پیشش
چو سیماب از خطر در اضطرابست

چو سیماب‌ست مه بر کف مفلوج
بجز یک شب دگر در انسکابست

به هر سی شب دو شب جمع‌ست و لاغر
دگر فرقت کشد فرقت عذابست

اگر چه زار گردد تازه روی‌ست
ضحوکی عاشقان را خوی و دابست

زید خندان بمیرد نیز خندان
که سوی بخت خندانش ایابست

خمش کن زانک آفات بصیرت
همیشه از سؤالست و جوابست

توضیح . معنی . تفسیر

تفسیر غزل شماره 359 دیوان شمس مولانا

غزل شماره ۳۵۹ از دیوان شمس مولانا با مطلع “در این جو دل چو دولاب خرابست / که هر سویی که گردد پیشش آبست”. این غزل، با استفاده از تمثیل دولاب (چرخ چاه) که پیوسته می‌چرخد و آب می‌کشد، به حال دل انسان در این عالم اشاره دارد که هرچند در حرکت و تکاپوست، اما گویی خراب و بی‌قرار است و پیوسته با آب (اشاره به عالم کثرت، دنیا، یا حتی اشک و اندوه) درگیر است. مولانا در این غزل، به ناتوانی سایه در برابر خورشید (محدودیت مخلوق در برابر خالق)، ناپایداری ماه (عالم تغییر)، و اهمیت سکوت در برابر آفات گفتار می‌پردازد. ردیف غزل “است” است که بر حقیقت و پایداری این حالات و مفاهیم تأکید دارد.

مضامین اصلی غزل

  • حال پریشان دل انسان در عالم، مانند دولاب خراب.
  • پیوستگی دل با آب (عالم کثرت یا اندوه) در هر جهت حرکت.
  • بی‌اثری پشت کردن به آب (دنیا) و شتابان بودن آن در برابر روی.
  • ناتوانی سایه (مخلوق) در برابر خورشید (خالق).
  • حجاب شدن رخ خورشید در صورت گردن‌کشی سایه.
  • عظمت خورشید حقیقی که خورشید فلکی در برابرش مضطرب است.
  • ناپایداری ماه و تشبیه آن به سیماب (جیوه) بر کف دست مفلوج.
  • غم و عذاب فراق ماه (اشاره به دوری از معشوق).
  • تازه رویی عاشق با وجود دردمندی.
  • خنده رویی عاشقان در زندگی و مرگ.
  • بازگشت عاشقان به سوی بخت خندان (سعادت ابدی).
  • لزوم سکوت و پرهیز از سؤال و جواب به عنوان آفات بصیرت.

شرح و تفسیر ابیات

غزل با تمثیل حال دل آغاز می‌شود: در این جو دل چو دولاب خرابست / که هر سویی که گردد پیشش آبست. در این جوی (اشاره به عالم دنیا، یا مسیر زندگی)، دل انسان مانند دولاب (چرخ چاه) خراب و بی‌قرار است. چرا که در هر جهتی که می‌چرخد و حرکت می‌کند، در پیش روی خود با آب (کثرت، دنیا، یا اندوه و اشک) روبروست. این بیت، بیانی از گرفتاری دل انسان در عالم کثرت و رنج است.

به بی‌اثری پشت کردن به دنیا اشاره می‌کند: وگر تو پشت سوی آب داری / به پیش روت آب اندر شتابست. و حتی اگر تو (ای سالک) به قصد رهایی، پشت به آب (دنیا و تعلقات آن) کنی، باز هم آب (همان تعلقات یا رنج‌ها) با شتاب در برابر روی تو خواهد بود. رهایی از دنیا و تعلقات آن تنها با پشت کردن ظاهری میسر نیست.

به ناتوانی مخلوق در برابر خالق اشاره دارد: چگونه جان برد سایه ز خورشید / که جان او به دست آفتابست. چگونه سایه می‌تواند از خورشید (که مایهٔ وجود و حیات اوست) جان سالم به در ببرد و رها شود؟ در حالی که جان و هستی سایه در دست آفتاب است. مخلوق را یارای مقاومت در برابر خالق نیست.

به حجاب شدن خورشید در صورت گردن‌کشی سایه اشاره دارد: اگر سایه کند گردن درازی / رخ خورشید آن دم در نقابست. اگر سایه (مخلوق) سرکشی کند و گردن درازی نماید (ادعای استقلال یا وجود مستقل کند)، در آن لحظه رخ خورشید (تجلی حقیقت الهی) در نقاب و پنهان می‌شود. خودبینی و ادعای وجود، مانع تجلی حق است.

به عظمت خورشید حقیقی اشاره دارد: زهی خورشید کاین خورشید پیشش / چو سیماب از خطر در اضطرابست. آفرین بر آن خورشید حقیقی (نور حق) که این خورشید (خورشید فلکی) در برابرش، مانند سیماب (جیوه) از شدت عظمت و خطر در اضطراب و بی‌قراری است. عظمت نور الهی ورای درک ماست.

به ناپایداری ماه و تشبیه آن اشاره می‌کند: چو سیماب‌ست مه بر کف مفلوج / بجز یک شب دگر در انسکابست. ماه (نماد عالم تغییر و نقصان) مانند سیمابی است بر کف دست لرزان و ناتوان (مفلوج). به جز یک شب (شب بدر)، در بقیهٔ ایام در حال ریخته شدن و نقصان است. عالم تغییر ناپایدار است.

به غم و عذاب فراق اشاره دارد: به هر سی شب دو شب جمع‌ست و لاغر / دگر فرقت کشد فرقت عذابست. در هر سی شب (یک ماه قمری)، ماه دو شب کامل است و در بقیهٔ ایام ناقص و لاغر است. در بقیهٔ زمان‌ها فراق و دوری را تحمل می‌کند و فراق عین عذاب است. این بیت می‌تواند اشاره به فراق از معشوق حقیقی نیز باشد.

به حال عاشقان اشاره می‌کند: اگر چه زار گردد تازه روی‌ست / ضحوکی عاشقان را خوی و دابست. عاشق، اگرچه در راه عشق زار و دردمند می‌شود، اما تازه روی و شاداب است. خنده رویی و شادابی، خوی و عادت عاشقان است. درد عشق با شادابی معنوی همراه است.

به خنده رویی در زندگی و مرگ و بازگشت به سوی بخت خندان اشاره دارد: زید خندان بمیرد نیز خندان / که سوی بخت خندانش ایابست. عاشق در زندگی خندان است و حتی در هنگام مرگ نیز خندان می‌میرد. چرا که بازگشت او به سوی بخت خندان و سعادت ابدی است. پایان کار عاشقان وصل و سعادت است.

در پایان به لزوم سکوت اشاره می‌کند: خمش کن زانک آفات بصیرت / همیشه از سؤالست و جوابست. خاموش باش (ای زبان یا ای فکر)! زیرا آفات و آسیب‌های بینش و بصیرت معنوی، همیشه از سؤال کردن و جواب دادن (قید و بندهای گفتار و فکر منطقی) است. حقیقت با سکوت و شهود درک می‌شود نه با بحث و جدل.

نتیجه‌گیری

غزل ۳۵۹ مولانا، غزلی پر از تمثیل و اشاره است که به حال پریشان دل انسان در عالم ناسوت، ناپایداری دنیا و ناتوانی مخلوق در برابر عظمت خالق می‌پردازد. مولانا با اشاره به ناپایداری ماه و غم فراق، به دردمندی عاشقان در عین شادابی و بازگشت سعادتمندانهٔ آن‌ها به سوی حق اشاره می‌کند. در نهایت، غزل با تأکید بر لزوم سکوت در برابر آفات گفتار و فکر، به ارزش بینش درونی و شهود معنوی در درک حقیقت اشاره دارد. این غزل، بیانی زیبا از بی‌قراری در عالم کثرت، عظمت حق، و راه وصول به سعادت از طریق عشق و سکوت است.

لینک‌های مفید دیگر: فال حافظ ، فال انبیاء ، فال مولانا ، گوگل

کلمات کلیدی: غزلیات دیوان شمس ، تفسیر غزلیات دیوان شمس ، غزلیات دیوان شمس مولانا ، اشعار مولانا ، دیوان مولانا شمس تبریزی ، بهترین اشعار دیوان شمس ، ناب ترین اشعار مولانا ، غزلیات مولانا ، غزلیات مولانا جلال الدین ، رباعیات مولانا ، زیباترین رباعیات مولانا ، اشعار کوتاه مولانا

مطالب پیشنهادی از سراسر وب:

تبلیغات متنی: