تفسیر غزل شماره 451 حافظ: خوش کرد یاوری فلکت روز داوری

غزل 451 حافظ یکی از غزل‌های پرمعنا و آموزنده دیوان اوست که شاعر در آن با زبانی شیوا و تصاویری بدیع، به موضوعاتی همچون روز قیامت، عدالت الهی و شکرگزاری پرداخته است. این غزل، توصیفی است از حالتی معنوی و اندیشه‌ای عمیق شاعر.

مفهوم کلی غزل:

• روز قیامت و عدالت الهی: شاعر در این غزل، به روز قیامت و عدالت الهی اشاره می‌کند و می‌گوید که هر کس نتیجه اعمال خود را خواهد دید.
• شکرگزاری: شاعر از نعمت‌های خداوند شکرگذار است و معتقد است که هر چه دارد از لطف خداوند است.
• پند و اندرز: شاعر در این غزل، پندهایی اخلاقی به مخاطبان خود می‌دهد و آنها را به نیکوکاری و پرهیز از بدی دعوت می‌کند.

تفسیر بیت به بیت:

• بیت اول: “خوش کرد یاوری فلکت روز داوری”

  شاعر می‌گوید: خوشا به حال کسی که در روز قیامت یار و یاور خوبی داشته باشد.

• بیت دوم: “تا شکر چون کنی و چه شکرانه آوری”

  شاعر می‌گوید: تا بتواند شکرگزاری کند و چه شکرانه‌ای بیاورد.

• بیت سوم: “آن کس که اوفتاد خدایش گرفت دست”

  شاعر می‌گوید: کسی که دچار مشکل شد، خداوند دست او را گرفت.

• بیت چهارم: “گو بر تو باد تا غم افتادگان خوری”

  شاعر می‌گوید: بر تو باد تا غم افتادگان را بخوری.

• بیت پنجم: “در کار خیر حاجت به اقبال نیست”

  شاعر می‌گوید: در کار خیر نیازی به شانس و اقبال نیست.

• بیت ششم: “تنبیه کن نفس خود که گناهت کم نیست”

  شاعر می‌گوید: نفس خود را تنبیه کن که گناهت کم نیست.

نتیجه‌گیری:

این غزل، توصیفی است از روز قیامت و عدالت الهی و دعوتی به شکرگزاری و نیکوکاری است. شاعر در این غزل، به مخاطبان خود یادآوری می‌کند که باید در زندگی خود به دنبال کارهای نیک باشند و از خداوند شکرگذار باشند. این غزل، یکی از نمونه‌های بارز غزل‌های پندآموز حافظ است که در آن، مفاهیم اخلاقی و دینی به زیبایی بیان شده‌اند.

نکات قابل توجه:

• روز قیامت و عدالت الهی: شاعر در این غزل، به موضوع مهم روز قیامت و عدالت الهی اشاره می‌کند.
• شکرگزاری: شکرگزاری یکی از مفاهیم مهمی است که در این غزل به آن پرداخته شده است.
• پند اخلاقی: این غزل، حاوی پندهای اخلاقی بسیاری است که می‌تواند برای زندگی روزمره مفید باشد.